Ga verder naar de inhoud

Welke opleidingen hebben professionals nodig om met AI in hun bedrijf te starten? Zes aanbevelingen

27.03.2024

Artificiële intelligentie is een cruciaal instrument voor bedrijven om te groeien en de concurrentie de baas te blijven, maar een recente bevraging bij werknemers van Vlaamse kmo's (2-100 VTE) toonde aan dat amper 23% al de stap naar AI heeft gezet. Voor 33% ligt AI nog op de onderzoekstafel, terwijl 35% er gewoonweg niet warm voor loopt. Hoe kunnen we Vlaamse kmo's wél enthousiasmeren voor AI-innovatie? Op basis van de antwoorden van de professionals en onze eigen ervaring met AI-opleidingen, formuleerden we 6 aanbevelingen voor het organiseren van doelgerichte AI-cursussen.

1. Herkenbare praktijkvoorbeelden

Kmo's hebben behoefte aan tastbare voorbeelden: Hoe kan AI hun bedrijfsactiviteiten verbeteren? Opleidingen moeten daarom uit concrete praktijkvoorbeelden putten, die relevant zijn voor het type kmo waarop de opleiding zich richt. Door te laten zien hoe AI in vergelijkbare bedrijfsomgevingen succesvol werd toegepast, kunnen kmo-leiders de potentiële voordelen voor hun eigen bedrijf beter visualiseren. Voorbeelden uit grote high-tech bedrijven zijn daarom vaak niet geschikt voor de kleinere Vlaamse kmo.

  • Liever niet: fragment van automatisering bij een megabedrijf als Coca-Cola voor de Vlaamse voedingsindustrie.

2. Toegankelijk taalgebruik

Medewerkers in kmo’s zijn in eerste instantie geïnteresseerd in het oplossen van problemen in hun werk, niet in het integreren van de nieuwste technologie. En zij werken heel vaak in het Nederlands. Daarom kan het technische en vaak Engelse jargon van de meeste AI-opleidingen intimiderend zijn voor niet-technische kmo-leiders. Succesvolle opleidingen leggen AI-concepten en -terminologie in begrijpelijke taal uit. Ze vermijden complexe technische termen en beperken de hoeveelheid Engels. Daarmee kunnen de opleidingen een breder publiek aanspreken en de drempel tot AI-adoptie verlagen.

Alleen al in titels wordt dit verschil meteen duidelijk. Dit zijn twee mogelijke titels voor dezelfde opleiding:

3. Financiële inzichten

Een van de belangrijkste overwegingen voor kmo's bij de beslissing om AI te omarmen, zijn de financiële implicaties ervan. Kmo's vinden het heel moeilijk om hier zicht op te krijgen. Ondernemingsgerichte opleidingen zouden daarom educatieve modules moeten bevatten die helpen om de kosten én opbrengsten van AI-implementatie te berekenen. Door inzicht in de investeringsvereisten en potentiële rendementen te leveren, kunnen opleidingen kmo's helpen om weloverwogen beslissingen te nemen over hun AI-strategie.

De aanbevelingen gaan verder onder het blok.

AI-adoptie in Vlaanderen

Aan 470 professionals die werken bij een kmo van 2 tot 100 voltijdse werknemers én die beslissingsrecht in hun bedrijf hebben, stelden we deze vraag: Wordt er in jouw kmo/de kmo waar je werkt gebruik gemaakt van AI-technologie? AI is software waarbij een computermodel wordt getraind met behulp van eigen en/of externe data om bepaalde specifieke (routine)taken uit te voeren zonder expliciete programmering. AI is niet: het gebruik van online AI-tools zoals ChatGPT, Midjourney, AdobeSensei, Grammarly, …

Volgens de AI-adoptiecurve van Moore en Rogers zit AI in Vlaanderen pal in de innovatiekloof: pas als een technologie die overbrugd heeft, breekt een innovatie zeker door. Vlaanderen heeft als open economie geen keuze want internationaal is de technologie al doorgebroken. Belangrijker is dat de motivatie om met AI aan de slag te gaan verschuift:

  • Innovators starten met nieuwe technologie omdat ze dat "uit zichzelf" willen: ze willen innoveren.
  • De early majority wacht dan weer tot de motivatie van buiten het bedrijf komt: de concurrentie verhoogt de druk, nieuwe regels of wetgeving, een disruptieve speler. Andere redenen, niet helemaal extrinsiek, zijn vragen uit het team. Deze groep wacht tot de technologie betrouwbaar en vrij van kinderziektes is.

De mensen die nu nog niet (actief) geïnteresseerd zijn in AI, moeten met andere woorden op een andere manier aangesproken worden: zij zijn niet geïnteresseerd in de technologie op zichzelf, zij willen inzicht in concrete oplossingen die de technologie biedt.

4. Personalisatie van opleidingstrajecten

Elke kmo is uniek, met verschillende behoeften en uitdagingen op het gebied van AI-adoptie. Daarom is het belangrijk dat opleidingen flexibel zijn en verschillende leertrajecten aanbieden die zijn afgestemd op de specifieke kenmerken van de doelgroep. Door gepersonaliseerde opleidingswegen aan te bieden, kunnen kmo's de kennis en vaardigheden verwerven die het meest relevant zijn voor hun individuele situatie. Vertrek dus niet van de inhoud die mogelijk hetzelfde is voor verschillende doelgroepen, maar vertrek van de doelgroep.

  • Wel: opleidingen in veel kleine modules, gericht op specifieke doelgroepen
  • Liever niet: dezelfde opleiding over AI in zorg organiseren voor apothekers en verpleegkundigen tezamen.
Belang van de IT-manager in een kmo voor AI-adoptie

5. De IT-manager als aanjager voor AI in kmo’s

De IT-manager van een kmo speelt een sleutelrol in het begeleiden van AI-adoptie in bedrijven. Kmo’s die hun IT uitbesteden, antwoordden 12% vaker dat ze geen enkele interesse in AI hadden. IT-managers zitten aan het stuur om de voordelen van AI aan hun bedrijven duidelijk te maken, maar dan moeten ze natuurlijk ook zelf die kennis hebben. En dat behelst veel meer dan alleen technische kennis, het gaat ook over data- en procesbeheer, ethiek...

  • Wel: méér opleidingen voor IT-managers, die ook raken aan bedrijfsprocessen, ethiek, databeheer, kost, voordelen voor het bedrijf...
  • Liever niet: zuiver technische opleidingen waarbij de IT-afdeling geïsoleerd wordt van het bedrijf

6. De AI-ambassadeur als drijvende kracht

Daarnaast is er behoefte aan meer AI-ambassadeurs in Vlaanderen. Deze profielen hebben kennis ten gronde van zowel data & AI als bedrijfsprocessen. Door specifieke opleidingen te bieden voor deze beroepsprofielen, kunnen meer kmo’s een AI-ambassadeur aanstellen om AI effectief in hun organisatie te installeren én is de concurrentie voor deze profielen ook minder moordend.

  • Wel: meer opleidingen voor AI-ambasseurs
  • Liever niet: uitsluitend opleidingen die vanuit IT-zijde of managementzijde vertrekken. We hebben brugfiguren nodig die in beide bedrijfstakken kunnen staan.

Het succesvol omarmen van AI bij Vlaamse kmo's is niet slechts een kwestie van technische implementatie. Het vereist ook het cultiveren van een sfeer van innovatie en voortdurende educatie. Door deze aanbevelingen ter harte te nemen kunnen opleidingen meer professionals bereiken en versterken uiteindelijk meer Vlaamse kmo's hun concurrentiepositie. Voor Vlaamse professionals wordt databeheer en AI voortaan een evidentie!

En nu?

Isabelle Borremans

Isabelle is géén expert in AI maar communiceert wel al vijf jaar over AI(-opleidingen) voor VAIA. Ze is dus wel thuis in de beste manieren om professionals enthousiast te maken voor AI-training.

Contacteer haar gerust met vragen over de beste manier om jouw AI-opleiding aan de man te brengen. Ze overvalt je graag met vragen als:

  • Wie is je doelgroep? Kan dat specifieker?
  • Hoe wil je die doelgroep bereiken? Waar volgt jouw doelgroep graag les?
  • Welke AI-skills heeft je doelgroep nodig? Biedt jouw opleiding wel een antwoord op de noden van die doelgroep?

Isabelle ontfermt zich daarnaast over de strategie van VAIA wat betreft levenslang leren over AI: Hoe kunnen we Vlaamse professionals interesseren voor AI? Wat is er nodig om hen meer opleidingen te laten volgen? En hoe zorgen we voor meer opleidingen?

Technologie en digitalisering lopen als een rode draad doorheen Isabelles carrière. Eerder bouwde ze ervaring op bij RVO-Society met focus op digitalisering, chiptechnologie en elektriciteit in het onderwijs. Bij EnergyVille en InnoEnergy stond energie in al zijn vormen centraal.

Deel op social media

AI Summer Week: essentiële AI-vaardigheden

25 augustus 2026

Opleiding - Brugge - Voka West-Vlaanderen

Generatieve AI voor payroll en per­so­neels­ad­mi­ni­stra­tie

27 augustus 2026

Opleiding - Leuven - Acerta, GPT Academy

AI voor Beginners - ChatGPT en co slim en verantwoord inzetten in je dagelijkse werk

21 augustus 2026

Opleiding - Antwerpen - Thomas More Hogeschool, Syntra AB