Informeel leren is iets dat we elke dag, voortdurend, doen via gesprekken, zaken die we horen, lezen… Naarmate AI alomtegenwoordiger wordt, nemen de informele leermogelijkheden over AI toe, bijvoorbeeld via vrienden of collega’s: “Heb jij DALL-E al geprobeerd? Nog niet, toon het eens!” We leren allemaal op deze manier: door artikelen te lezen, documentaires te bekijken, met collega’s te praten, via presentaties en demonstraties.

Non-formeel leren heeft geen diploma of getuigschrift als hoofddoel, maar het is wel erg doelgericht. Een aanzienlijk deel van levenslang leren op het werk in Vlaanderen is non-formeel, via verschillende ad hoc cursussen en opleidingen, aangeboden door de werkgever of door onderwijsinstellingen.

Formeel leren vindt plaats in een gestructureerde omgeving en leidt tot formele erkenning. Dit is het domein van universiteiten en hogescholen. Een bekende vorm van levenslang leren in dit domein zijn postgraduaatopleidingen. De laatste jaren winnen micro-credentials aan populariteit als middel voor erkenning in kleinere, bij voorkeur stapelbare leereenheden.

Puur economische redenen zijn niet genoeg. Zoals tijdens één van de panelgesprekken werd gezegd: AI is overal. Het bestaat al een tijdje, maar de komst van generatieve AI heeft de sluizen geopend. Er is gewoon geen ontkomen aan: AI is hier om te blijven. De OECD Flanders Skills Strategy Report van 2019 concludeerde dat 29% van de Vlaamse jobs drastisch zal veranderen en dat 14% van de Vlamingen zelfs het risico loopt dat hun huidige job volledig geautomatiseerd wordt. Jezelf vertrouwd maken met AI geeft je duidelijk een concurrentievoordeel, maar dit heeft nog niet veel Vlamingen (noch bedrijven) gemotiveerd om actie te ondernemen.

Hoe zit het met maatschappelijke redenen? We willen een veerkrachtige en creatieve beroepsbevolking die niet ineenstort als ze geconfronteerd wordt met technologische verandering. We willen dat mensen flexibel zijn, zodat ze zich kunnen aanpassen aan de steeds veranderende wereld om hen heen. Ze moeten hun vaardigheden en kennis up-to-date houden, mét behoud van een kritische geest die de juiste Vragen stelt. Zoals Stefaan Verhulst zei, kan onwetendheid gemakkelijk als wapen gebruikt worden. Hij wees erop dat we de kans hebben gemist met de doorbraak van sociale media. Maar voor AI is het nog niet te laat. Dit kan een duidelijk overheidsdoel zijn, maar zal dit ook individuen overtuigen?

Leren is leuk! Elk doel dat je bereikt, geeft je zelfvertrouwen een boost en zorgt voor een gevoel van voldoening. In het krantenartikel “Je baas heeft er alle baat bij dat je piano leert spelen” legt Ans De Vos, hoofd van het partnerschap Levenslang Leren in Vlaanderen, uit: “Door piano te spelen, leer je geen specifieke competenties voor je job. Maar je ontwikkelt wel vaardigheden die professioneel waardevol zijn. [Je leert bijvoorbeeld] dat volhouden loont. Dat iets wat je aanvankelijk niet kan, niet onmogelijk is. Daarnaast kan het er ook voor zorgen dat je mentaal gezond blijft. […] Wie positieve ervaring heeft met leren – of het nu om Spaans of bloemschikken gaat – zal er op het werk meer open voor staan.”