Ga verder naar de inhoud

Een leertraject? Hoe maak je dat? Een voorbeeld uit de gezondheidszorg

08.07.2025

Naarmate artificiële intelligentie meer verweven raakt met onze samenleving, groeit de nood aan bij- en omscholing van professionals razendsnel. Maar hoe ontwikkel je een leertraject op maat - eentje dat écht werkt, vertrekt vanuit de leefwereld van echte mensen en hen effectief vooruit helpt?

Christos Chatzichristos (VAIA, KU Leuven) deelt zijn inzichten uit de ontwikkeling van VAIA's eerste AI-leertraject voor zorgprofessionals in Vlaanderen. Op basis van die ervaring schuift hij vijf principes naar voren die in élk domein toepasbaar zijn - van onderwijs en openbare diensten tot management en industrie.

Firefly

1. Breng het probleem in kaart

AI ontwikkelt zich snel tot een cruciaal instrument in de gezondheidszorg – van het verbeteren van diagnoses en het stroomlijnen van de administratie tot het verbeteren van de patiëntenzorg. Ondanks deze mogelijkheden voelen veel zorgprofessionals zich onvoldoende onderlegd om met AI-tools aan de slag te gaan. Om zorgprofessionals meer vertrouwen te geven, ontwikkelde VAIA een leertraject voor hen.

We begonnen met een simpele maar prangende vraag: Waarom maken sommige (de meeste) zorgprofessionals geen gebruik van AI? Kunnen we dat veranderen met training?

VAIA en KU Leuven brachten verschillende onderliggende uitdagingen aan het licht:

  • De meeste professionals meldden een gebrek aan basiskennis over AI, met name onder verpleegkundigen, apothekers en fysiotherapeuten.
  • Trainingen richten zich vaak op artsen en academisch personeel, terwijl verpleegkundigen en ondersteunende functies vaak achterblijven
  • Hoewel er optimisme heerst over AI, zijn er nog niet veel praktische tools en wettelijk goedgekeurde toepassingen in de klinische praktijk
  • AI maakt nog geen deel uit van de standaardcurricula in medische of paramedische opleidingen in Vlaanderen.

2. Inzicht in je doelgroep, in drie fasen:

  1. Eerst voerden we (15) semi-gestructureerde interviews uit met een diverse groep professionals, van huisartsen en verpleegkundigen tot specialisten en innovatieleiders. Uit deze gesprekken bleek dat veel professionals weliswaar nieuwsgierig waren naar AI, maar dat ze geen tijd hadden en de meeste bestaande trainingsmogelijkheden te abstract of irrelevant vonden.
  1. Vervolgens ontwierpen en verspreidden we een uitgebreide enquête onder zorgprofessionals in de regio. De enquête hielp bij het kwantificeren van kennislacunes, trainingsvoorkeuren en AI-percepties voor verschillende beroepen, leeftijdsgroepen en ervaringsniveaus. We ontdekten dat artsen en managers over het algemeen een hogere AI-kennis rapporteerden, terwijl verpleegkundigen en paramedici minder ervaring hadden, maar wel sterk geïnteresseerd waren in tools die hun werklast konden verlichten. Interessant genoeg hadden jongere professionals niet per se meer ervaring met AI dan oudere, AI lijkt dus nog steeds te ontbreken in de formele formele zorgopleidingen.
  2. Tot slot hielden we focusgroepen met stakeholders van ziekenhuizen, universiteiten en beroepsverenigingen. Deze sessies gaven ons de ruimte om de resultaten van de enquête samen met mensen uit het veld te interpreteren en de bevindingen te verdiepen. Verpleegkundigen vertelden ons bijvoorbeeld dat ze vaak de voorkeur gaven aan trainingen tijdens de werktijd en met behoud van loon, terwijl artsen vaker 's avonds deelnamen. Veel deelnemers uitten ook hun zorgen over het gebrek aan geaccrediteerde cursussen en betrouwbaar, praktijkgericht trainingsmateriaal. Ethiek stond zelden bovenaan de prioriteitenlijst bij de trainingsbehoeften, maar kwam wel nadrukkelijk ter sprake bij de bespreking van vertrouwen, vooringenomenheid en juridische onzekerheid rond AI in klinisch gebruik.

Dit traject leverde ons enkele belangrijke inzichten op:

  • AI-opleidingen moeten praktisch zijn en meteen toepasbaar in het beroep van de professional.
  • Er is veel interesse in online leren, al leeft er bezorgdheid over de betrokkenheid.

  • Accreditering telt - zorgprofessionals volgen sneller een opleiding als die erkende credits oplevert.

  • Tijd is een grote uitdaging - opleidingen moeten passen binnen drukke en wisselende uurroosters.

3. Zorg voor realistische leerdoelen

Als je je doelgroep goed begrijpt, is de volgende stap: bepalen wat je wil dat ze meenemen. Die leerdoelen moeten haalbaar zijn, motiverend en verankerd in hun dagelijkse praktijk.

VAIA werkt met een gestandaardiseerde set leerdoelen, op maat van AI-opleidingen.

  • Werken met een (specifieke) AI-tool

  • Geïnspireerd worden

  • Een kader opbouwen voor AI (management, ethiek, wetgeving, communicatie...)

  • Technische implementatie van AI (programmeren)

  • Specialisatie (word AI-expert in je domein!)

💡 Deze leerdoelen gelden voor alle opleidingen in onze opleidingsdatabank en kunnen als filter gebruikt worden.

opleidingsaanbod op 31 december 2024 vs. de AI-leernoden in de gezondheidszorg - Chatzichristos, C. (2024) AI learning needs in Flemish healthcare. VAIA

Prioritaire leerdoelen in de zorg

Voor ons leertraject over AI in de gezondheidszorg bepaalden we drie prioriteiten:

  • Zorgprofessionals moeten de basisprincipes van AI begrijpen - genoeg om het gebruik ervan in hun vakgebied te kunnen interpreteren en kaderen.

  • Ze moeten zich zeker voelen in het gebruik van bestaande AI-tools, vooral indien ze direct relevant zijn voor hun klinisch werk.

  • Tot slot moeten ze kritisch kunnen nadenken over de ethische, juridische en praktische gevolgen van AI - niet als programmeurs, maar als gebruikers en beslissingsnemers.

Opvallend: sommige zorgprofessionals geven ook aan interesse te hebben in de technische kant van AI (zoals programmeren). Opleidingen hierover zijn misschien geen topprioriteit voor de brede groep van zorgprofessionals, maar er is zeker een groep die hierin verder wil gaan.

4. Inhoud en format prioritair

Een goed leertraject houdt rekening met de tijd, aandacht en energie van de doelgroep. De opleidingen moeten aanvoelen als een oplossing, niet als een extra probleem.

Toen we vroegen wat zorgprofessionals écht wilden, kregen we dit te horen:

  • Introductiemodules over AI, specifiek voor de zorg (85% toonde interesse).

  • Thema’s als planning/roostering (vooral belangrijk voor verpleegkundigen), het verminderen van medische fouten en beslissingsondersteuning scoren hoog.

  • Er is weinig interesse in coderen of technische ontwikkeling, maar wél veel interesse in hoe AI praktisch ingezet kan worden in de eigen werkomgeving.

We polsten ook naar voorkeuren qua vorm:

  • Artsen verkiezen flexibele online modules.

  • Verpleegkundigen geven de voorkeur aan live sessies tijdens de werkuren.

  • Alle beroepsgroepen willen bijleren via opleidingen die samen ontwikkeld zijn met ziekenhuizen en universiteiten - tegenover opleidingen door technologieaanbieders zijn ze meer wantrouwig

5. Op naar implementatie!

VAIA gebruikt deze bevindingen om opleidingsaanbieders aan te moedigen tot het (co-)ontwikkelen van meer en soms nieuwe opleidingen. De EU AI-wet, die in 2025 van kracht werd, vereist dat werkgevers zorgen voor "voldoende AI-kennis" onder hun personeel (AI-geletterdheid). Dat creëert momentum – en urgentie – om het goed te doen.

Wat gaat VAIA nu doen?

  • ziekenhuizen, beroepsverenigingen, opleidingsaanbieders, verkopers van AI-tools en ervaringsdeskundigen contacteren om nieuwe opleidingen op te zetten
  • in samenwerking met beroepsverenigingen accreditatietrajecten opstarten
  • feedback verzamelen van deelnemers, zodat we onze opleidingen nog meer kunnen verfijnen

Samenwerken en cocreëren

Niemand kan alleen een betekenisvol leertraject ontwikkelen. De samenwerking met gebruikers, "opleiders", opleidingsaanbieders en AI-experten is essentieel, niet alleen om de inhoud af te stemmen, maar ook met het oog op vertrouwen en motivatie.

Reken op verandering

Een leertraject is nooit af, zolang de technologie evolueert, moet ook het leertraject volgen. En wat gebeurt er na de ontwikkeling? Wie zal dit leertraject bijsturen? Hoe wordt succes gemeten?

Ogen op het doel: zorgprofessionals in hun job versterken

Een goed leertraject is geen generieke AI-cursus die iedereen over dezelfde kam scheert. Het is een traject op maat, vertrekkend vanuit de echte noden van professionals die vandaag in Vlaanderen aan het werk zijn.

Door de AI-geletterdheid te versterken op een manier die respect heeft voor de beschikbare tijd, rol en gewoontes van professionals, hoeft leren over AI geen extra belasting vormen voor zorgprofessionals - maar net een versterking.

Leer meer

AI in de gezondheidszorg

5 sessies - Brugge, Kortrijk en online - PUC KU Leuven Continue, MEDVIA, VAIA

AI in de gezondheidszorg

Wat moet een zorgprofessional weten over AI?  Een leertraject met bijpassende opleidingen.

AI voor het hoger onderwijs

Wat moeten professionals uit het hoger onderwijs weten over AI? Een leertraject met bijpassende opleidingen.

AI in Healthcare. Hype or Help?

online opleiding voor de zorgprofessional - KU Leuven & VAIA

Christos Chatzichristos

Ik ben Christos Chatzichristos, momenteel postdoctoraal onderzoeker aan de KU Leuven. Mijn studieloopbaan draait rond elektrotechniek en informatica, met een specialisatie in biomedische toepassingen en de nadruk op signaalverwerking tijdens mijn master- en doctoraatsstudies. Tijdens mijn doctoraat was ik getuige van de diepgaande impact van neurale netwerken op het gebied van signaalverwerking, wat het begin betekende van mijn intrede in het domein van AI-toepassingen. Ik geloof sterk in het bevorderen van brede interdisciplinaire samenwerking, omdat ik geloof dat onderzoek vandaag de dag niet kan gedijen in isolatie binnen één domein. Kunstmatige intelligentie is een krachtig hulpmiddel om onderzoek in de gezondheidszorg te versnellen. Maar om het potentieel ervan echt te benutten, moeten we de kloof overbruggen door professionals in de gezondheidszorg te helpen bij het begrijpen van fundamentele AI-concepten, net zoals ze biomedische ingenieurs helpen bij het ontrafelen van de mysteries van het menselijk lichaam. Dus op naar het gebruik van AI om het onderzoek in de gezondheidszorg te versnellen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat we allemaal dezelfde taal spreken - of dat nu de taal van de algoritmen of de taal van de anatomie is!

Deel op social media

AI voor Beginners - ChatGPT en co slim en verantwoord inzetten in je dagelijkse werk

21 augustus 2026

Opleiding - Antwerpen - Thomas More Hogeschool, Syntra AB

Claude Summerschool voor beginners

4 augustus 2026

Zomerschool - Leuven - Voka KvK Vlaams-Brabant