Steeds meer AI in Vlaamse bedrijven, onze kennis moet mee
Terwijl AI vlot zijn weg vindt in de Vlaamse bedrijven, blijft een deel van de bedrijven achter én kampt Vlaanderen met een knoert van een leerprobleem bij professionals. VAIA, als onderdeel van het Vlaams Beleidsplan AI zorgt ervoor dat álle professionals mee zijn, niet alleen in de grote bedrijven, maar in heel de samenleving.
AI in bedrijven groeit, maar onze kennis blijft achter
Vlaanderen is koploper in AI-gebruik: 32% van de bedrijven zet AI in, tegenover 8% in Europa. Toch zijn er grote verschillen:
- Grote bedrijven omarmen AI massaal (69,6%), maar kmo’s bewegen veel trager (23,1%).
- 55,9% van de bedrijven die AI gebruiken maten een concurrentievoordeel.
- In 96% van de bedrijven bleef de werkgelegenheid stabiel. Jobs verdwijnen dus niet zomaar, al zullen sommige functies wél grondig veranderen.
Het echte pijnpunt? Meer dan de helft van de bedrijven (53,2%) heeft geen enkel plan om AI te gebruiken. Vaak ligt dat aan een gebrek aan inzicht: ze weten niet goed wat AI voor hen kan betekenen. En wat je niet begrijpt, durf je ook niet inzetten. Zo blijft innovatie liggen.
“ Zoals veel 60-plussers nu worstelen met digitale vaardigheden, dreigen professionals die zich nu niet bijscholen in AI binnen tien jaar vast te lopen op de arbeidsmarkt. ”
Wie moet er bijleren over AI binnen je onderneming?
Wie heeft die AI-kennis dan nodig? Het antwoord is simpel: iedereen in het bedrijf. In de meeste bedrijven wordt innovatie aangedreven door ofwel concurrentie, ofwel wetgeving ofwel de eigen medewerkers. En van die drie is de impuls vanuit de eigen medewerkers veruit de minst pijnlijke weg. Bovendien raakt AI alle aspecten van een bedrijf. Iedereen moet dus mee kunnen denken.
Volgens de AI Act heeft iedereen nood aan AI-kennis, maar bij sommige professionele rollen moet die kennis dieper gaan. Scan dus ook grondig je AI-systemen en voorzie AI-ambassadeurs en "menselijke toezichthouders" van een degelijke basis.
'Shadow AI': werknemers experimenteren met AI zonder beleid
Als bedrijven AI links laten liggen, nemen werknemers het heft in eigen handen. Ze gebruiken tools zoals ChatGPT, DeepSeek Chat of Stable Diffusion zonder dat hun werkgever dit weet. Dit fenomeen – shadow AI – brengt risico’s met zich mee:
- Privacy: Gevoelige bedrijfsinformatie belandt op commerciële platformen.
- Copyright: onbewuste schending van auteursrechten
- Betrouwbaarheid: AI geeft een berekende waarschijnlijkheid, geen 'absolute waarheid'. Blind AI-systemen volgen, leidt daarom onvermijdelijk tot foute beslissingen.
Het probleem is dus niet dat werknemers AI willen gebruiken – dat is net positief. Maar zonder AI-geletterdheid en een duidelijk beleid worden er fouten gemaakt, want zoals alle technologieën kent AI voor- en nadelen.
Bijleren over artificiële intelligentie? Een grote uitdaging binnen Vlaamse bedrijven
Ondanks onze kenniseconomie scoort Vlaanderen onder het Europese gemiddelde in levenslang leren. Bovendien zegt Sarah Vansteenkiste, Directeur Steunpunt Werk: “40,7% van àlle volwassenen in Vlaanderen neemt niet deel aan opleidingen en wenst dit niet omdat ze geen leernood zien”. De risico’s zijn niet te onderschatten: zoals veel 60-plussers nu worstelen met digitale vaardigheden, zullen professionals over tien jaar vastlopen op de arbeidsmarkt als ze niet bijleren over AI. Ze lopen bovendien meer risico op digitale fraude en missen de voordelen die AI biedt voor personen met een arbeidshandicap, voor meer efficiëntie, meer loon…
“ 40,7% van àlle volwassenen in Vlaanderen neemt niet deel aan opleidingen en wenst dit niet omdat ze geen leernood zien ”
Bijscholing in artificiële intelligentie dankzij het Vlaams Beleidsplan AI
Via het Vlaams Beleidsplan AI en VAIA ondersteunt de Vlaamse Overheid daarom bijscholing voor professionals over AI, niet alleen voor IT’ers of managers, maar voor álle professionals – in grote bedrijven, kmo’s, scholen en de zorg. Bij VAIA zorgen we ervoor dat àlle professionals mee zijn, niet alleen in de grote bedrijven, maar in heel de samenleving.
AI verandert de regels. De vraag is: blijf je toekijken, of speel je mee?
Referenties
- Statbel (2024) ICT Gebruik en E-commerce bij ondernemingen 2024
- Standaert T., Lecocq C., Andries P., Evens T. (2024) AI-Barometer: adoptie en gebruik van Artificiële Intelligentie bij Vlaamse bedrijven - situatie 2023. Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
- Geraert, F., Debroey, R., Hannon, E., Vansteenkiste, S., & Boey, R. (2024). Monitoringsrapport 2024: Individuele opleidingsdeelname en de opleidingsinspanningen van werkgevers in Vlaanderen. Brussel/Leuven: Departement Werk en Sociale Economie/Steunpunt Werk
- Regional Innovation Scoreboard 2023
AI (meer) integreren in je bedrijf of kmo?
Artificiële intelligentie heeft het potentieel om je bedrijfsvoering en de efficiëntie van je werknemers enorm te verbeteren, op voorwaarde dat ze de nodige opleidingen genieten. Geïnteresseerd? We verzamelden al onze kennis over AI voor ondernemingen op één plek.
Isabelle Borremans
Isabelle is géén expert in AI maar communiceert wel al vijf jaar over AI(-opleidingen) voor VAIA. Ze is dus wel thuis in de beste manieren om professionals enthousiast te maken voor AI-training.
Contacteer haar gerust met vragen over de beste manier om jouw AI-opleiding aan de man te brengen. Ze overvalt je graag met vragen als:
- Wie is je doelgroep? Kan dat specifieker?
- Hoe wil je die doelgroep bereiken? Waar volgt jouw doelgroep graag les?
- Welke AI-skills heeft je doelgroep nodig? Biedt jouw opleiding wel een antwoord op de noden van die doelgroep?
Isabelle ontfermt zich daarnaast over de strategie van VAIA wat betreft levenslang leren over AI: Hoe kunnen we Vlaamse professionals interesseren voor AI? Wat is er nodig om hen meer opleidingen te laten volgen? En hoe zorgen we voor meer opleidingen?
Technologie en digitalisering lopen als een rode draad doorheen Isabelles carrière. Eerder bouwde ze ervaring op bij RVO-Society met focus op digitalisering, chiptechnologie en elektriciteit in het onderwijs. Bij EnergyVille en InnoEnergy stond energie in al zijn vormen centraal.
Gerelateerde opleidingen
AI-superworker: maak van AI je tweede brein en boost je productiviteit met 50%!
Opleiding - Berchem - Syntra AB
AI voor Beginners - ChatGPT en co slim en verantwoord inzetten in je dagelijkse werk
Opleiding - Antwerpen - Thomas More Hogeschool, Syntra AB
AI voor taalprofessionals | Jij houdt de pen vast, met AI als copiloot
Opleiding - Kortrijk - PUC KU Leuven Continue, VAIA