Hoe breng je de AI-maturiteit in je bedrijf in kaart? Drie maturiteitsscans vergeleken
Wie werk wil maken van AI-geletterdheid, begint best met zicht krijgen op hoe AI vandaag al wordt gebruikt, door wie en met welke kennis.
Maar hoe doe je dat? Een maturityscan, readiness assessment of meetinstrument voor AI-geletterdheid kan helpen om in beeld te brengen waar je bedrijf vandaag al staat, en wat de meest logische volgende stap is.
We bekeken drie verschillende instrumenten - van DataCamp, Humanistix en het Kenniscentrum Data & Maatschappij. Niet om één winnaar uit te roepen, maar om te achterhalen: welk instrument helpt bij welke vraag?
Waarom je AI-maturiteit in kaart brengen?
Een maturityscan helpt om je startsituatie zichtbaar te maken. Is er al een duidelijke AI-strategie? Zijn governance, data en technologie voldoende ontwikkeld? Beschikken medewerkers over de nodige competenties? En zijn de randvoorwaarden aanwezig om AI verantwoord in te zetten?
AI-maturiteit gaat over meer dan technologie alleen. Strategie, governance, infrastructuur, mensen en verantwoord gebruik spelen allemaal een rol. Afhankelijk van het meetinstrument, worden andere aspecten meer of minder gemeten.
Ook het resultaat van de meting varieert. Sommige scans geven vooral een diagnose of benchmark, andere bieden ook aanbevelingen of een groeipad. De eerste vraag is daarom niet “Welke maturityscan is de beste?”, maar: “Wat willen we precies te weten komen en wat willen we daarna met die informatie doen?”
Wat wil je meten?
Een bedrijf kan technologisch behoorlijk ver staan en toch medewerkers hebben die onvoldoende kennis of vaardigheden bezitten om AI verantwoord te gebruiken. Omgekeerd kunnen medewerkers volop experimenteren terwijl strategie, governance of duidelijke richtlijnen ontbreken.
AI-geletterdheid - de kennis, vaardigheden en attitudes die mensen nodig hebben om AI geïnformeerd, kritisch en verantwoord te gebruiken - is een belangrijke bouwsteen van AI-maturiteit, maar is niet hetzelfde.
Bovendien hebben niet alle medewerkers dezelfde AI-competenties nodig. Dat hangt af van hun context, functie en rol tegenover AI.
De perfecte all-in-one scan bestaat niet. Elk instrument legt een ander accent: de maturiteit van het bedrijf als geheel, de maturiteit van een bepaalde functie zoals HR, of de AI-geletterdheid en competenties van medewerkers.
Meetschaal AI-geletterdheid van Kenniscentrum Data & Maatschappij
Het instrument van het Kenniscentrum Data & Maatschappij is geen klassieke maturityscan die de AI-maturiteit van een bedrijf samenvat in één score, maar een uitgebreide meetschaal om AI-geletterdheid van medewerkers in kaart te brengen.
Het kenniscentrum bekijkt drie aspecten van AI-geletterdheid: kennis, vaardigheden en attitudes.
De basisvragenlijst brengt algemene AI-geletterdheid in kaart. Vervolgens wordt er gedifferentieerd volgens verschillende AI-persona's, omdat niet iedereen in een bedrijf dezelfde AI-competenties nodig heeft.
Op basis van bestaand onderzoek, en afgetoetst bij Vlaamse specialisten, ontwikkelde Kenniscentrum Data & Maatschappij een lange lijst met vragen. Een bedrijf kan er die vragen uit selecteren die relevant zijn voor de eigen context en doelgroep om zelf een survey samen te stellen, en bij medewerkers te verspreiden. Het kenniscentrum raadt aan om de vragenlijst anoniem te laten invullen, zodat medewerkers zo eerlijk mogelijk kunnen antwoorden.
De meetmethode combineert feitelijke kennisvragen en zelfinschatting. Zo wordt niet alleen gevraagd hoe goed je dénkt iets te kennen: sommige vragen hebben foute en juiste antwoorden, en testen de daadwerkelijke kennis van de respondent. Vaardigheden en attitudes worden wel via zelfinschatting gemeten.
De vragenlijst is modulair, want niet iedereen heeft dezelfde AI-kennis en -vaardigheden nodig. Ga je gewoon zelf AI gebruiken, of moet je een AI policy opstellen? Het vraagt andere kennis! De opbouw bestaat uit:
- een basisvragenlijst voor iedereen (15 min.).
- vragenmodules afhankelijk van de specifieke AI-rol van de medewerker professional (+ 15 min.)
Voor wie?
Voor bedrijven die de AI-kennis, vaardigheden en attitudes van hun medewerkers willen meten om specifiek aan de AI-geletterdheid in het bedrijf te werken.
De individuele medewerker vormt het vertrekpunt van de meting. De resultaten kunnen vervolgens helpen om bredere patronen en noden binnen teams of het bedrijf zichtbaar te maken.
Hou rekening met
Dit is geen plug-and-play online scan die na enkele minuten automatisch één organisatorische maturiteitsscore, benchmark of kant-en-klaar managementrapport genereert. Het is een vragenlijst waarin je als bedrijf zelf keuzes kan maken: welke onderdelen zijn voor ons relevant, wie bevragen we, hoe zetten we de survey op en hoe interpreteren en gebruiken we de resultaten?
Het instrument vertaalt de inzichten niet meteen in bijhorende leerkansen: als bedrijf moet je daarna zelf een passende opleiding of maatregelen zoeken, zoals bijvoorbeeld peer learning, interne kennisdeling...
Sterktes
- Gaat fijnmazig in op kennis, vaardigheden en attitudes.
- Test ook de effectieve feitelijke kennis van AI, naast zelfinschatting.
- Houdt expliciet rekening met verschillende AI-persona's en bijbehorende competentiebehoeften.
- Maakt het mogelijk om verder te kijken dan de algemene vraag of medewerkers AI gebruiken.
- Biedt een inhoudelijk onderbouwde basis om competentie- en ontwikkelnoden te identificeren.
- Kan worden afgestemd op de specifieke context en doelgroepen van een bedrijf.
- Stevig onderbouwd met onderzoek en interne en externe expertise.
Waarvoor gebruiken?
Deze vragenlijst is een startpunt om via concrete acties met AI-geletterdheid aan de slag te gaan in je bedrijf:
- de survey uitsturen doet medewerkers nadenken over hun eigen kennis en vaardigheden.
- opleidingen organiseren die de AI-leernoden volgens de survey aanpakken.
- ondersteunende maatregelen opzetten: een AI policy schrijven, kennisdatabank of informele kennisuitwisseling opzetten, ...
- AI-geletterdheid monitoren en de effectiviteit van de maatregelen meten door de survey geregeld te herhalen.
Aan de slag met AI-geletterdheid: meet AI-geletterdheid binnen je organisatie
vragenset voor maturiteitsscan - Kenniscentrum Data & Maatschappij
DataCamp AI Maturity Assessment - van experimenteren naar AI op schaal
De AI Maturity Assessment van het Belgische bedrijf DataCamp - een wereldwijd actief onlineleerplatform voor data- en AI-vaardigheden - kijkt organisatiebreed naar AI-maturiteit.
Vier dimensies staan centraal: strategie en focus; infrastructuur en tools; beheer en processen; mens & cultuur.
Op basis van de assessment wordt een bedrijf ingedeeld in één van vier maturiteitsstadia: reactive, experimenter, builder of leader.
Vervolgens krijg je aanbevelingen en concrete tactieken aangereikt om verder te groeien, gebaseerd op hun eigen opleidingsaanbod.
Voor wie?
Voor bedrijven en leidinggevenden die willen weten of ze klaar zijn om van individuele AI-initiatieven en experimenten te evolueren naar een meer structurele en schaalbare AI-aanpak.
Hou rekening met
Deze evaluatie test niet welke AI-competenties individuele medewerkers bezitten.
De AI Maturity Assessment is alleen in het Engels beschikbaar, via het platform van DataCamp.
Sterktes
- Breed perspectief: met strategie, technologie, governance én mensen.
- Sterke aandacht voor de stap van experimenteren naar structurele implementatie en opschaling.
- Kijkt niet alleen naar AI-adoptie, maar ook naar de organisatorische capabilities en randvoorwaarden die nodig zijn.
- Geeft na de assessment concrete aanbevelingen en tactieken.
- Neemt upskilling expliciet mee als onderdeel van organisatorische AI-maturiteit.
- Verbindt meteen door naar opleidingen op het eigen leerplatform van DataCamp.
Waarvoor gebruiken?
De assessment gaat verder dan het toekennen van een maturiteitsniveau. Het rapport geeft bedrijfsbrede aanbevelingen en concrete tactieken. Dat kan erg variëren: afhankelijk van het resultaat hebben ze bijvoorbeeld betrekking op een AI-roadmap en het prioritiseren van use cases, databeheer, risico's, metrics en functiegerichte AI-training.
Deze assessment is erg handig als je breed wilt bekijken hoe volwassen je bedrijf is in het implementeren en opschalen van AI, en wilt weten welke organisatorische randvoorwaarden - strategie, infrastructuur, governance, processen en mensen - verdere aandacht vragen.
The DataCamp AI Maturity Assessment
AI-maturiteitsscan - Datacamp
Humanistix' Quickscan: Hoe AI-ready is uw HR-team?
Humanistix kiest expliciet voor een HR-bril. De quickscan brengt AI-maturiteit in HR in kaart aan de hand van vier dimensies: mensen & verandering, governance, strategie, technologie & data.
Via een zelfbeoordeling wordt er per dimensie gepeild naar adoptiebereidheid en vaardigheden, beleidskaders, strategische helderheid alsook technologische en datagerelateerde randvoorwaarden. Aan de hand van schaalvragen geef je aan of sommige praktijken of randvoorwaarden voor AI in je HR-dienst aanwezig of ontwikkeld zijn.
Na afloop krijg je een beknopt rapport met een totale maturiteitsscore, een profiel per dimensie en een benchmark. Die wordt aangevuld met je belangrijkste sterktes, aandachtspunten en aanbevolen acties.
Zo wordt snel zichtbaar waarin jouw HR-team relatief sterker staat en welke domeinen meer aandacht vragen.
Voor wie?
Deze quickscan is geschikt voor HR-teams en HR-verantwoordelijken die snel een eerste beeld willen krijgen van hun AI-maturiteit. De scan kan ook door verschillende mensen in hetzelfde HR-team worden ingevuld: verschillen in perceptie - bijvoorbeeld tussen een HR-verantwoordelijke en andere HR-professionals - kunnen zo een interessante aanleiding vormen voor gesprek.
Sterktes
- Specifiek ontwikkeld voor HR.
- Snel, gratis en laagdrempelig.
- Combineert mens, governance, technologie en strategie.
- Geeft een profiel van sterkere en zwakkere domeinen, alsook enkele aanbevolen acties.
- De benchmark biedt een relatieve spiegel tegenover andere HR-teams en -professionals.
- Goed bruikbaar als conversation starter en vertrekpunt om prioriteiten te bepalen.
Hou rekening met
De quickscan is bewust opgezet als een korte en pragmatische snapshot en laagdrempelig startinstrument, met als doel het gesprek over AI in HR concreter te maken en prioriteiten te helpen bepalen.
Er is geen koppeling met concrete opleidingen: er kunnen aanbevelingen worden gedaan om het team verder te trainen, maar de scan zet de resultaten niet om in een gepersonaliseerd leerpad.
De benchmark vraagt enige duiding: ze werd gebaseerd op de geanonimiseerde antwoorden van 255+ HR-teams en HR-professionals uit verschillende sectoren. Het gaat om een relatieve vergelijking met de huidige gebruikerspopulatie, niet om een absolute maturiteitsnorm. Boven de benchmark scoren betekent dus niet automatisch dat een organisatie voor haar eigen context of ambities “voldoende AI-matuur” is.
Waarvoor gebruiken?
Als je als HR-afdeling:
- wilt bepalen waar je vandaag staat.
- het gesprek over AI-maturiteit wilt starten.
- wilt identificeren welke domeinen verdere aandacht en actie verdienen.
- een regelmatige meting wil doen om het effect van je AI-inspanningen op te volgen.
AI for HR Quickscan: meet de AI-volwassenheid van je HR-team
Online quickscan - Humanistix
Gemeten! Wat nu?
Een scan is een startpunt, geen eindpunt. Kijk daarom niet alleen naar een totaalscore, maar vooral naar de grootste ontwikkelnoden: tussen verschillende dimensies, teams, functies of medewerkers.
Bepaal vervolgens wat achter die ontwikkelnoden zit en welke actie daarbij past. Gaat het om ontbrekende kennis of vaardigheden? Vertaal die dan naar concrete opleidingen. Soms ligt de behoefte eerder bij duidelijke richtlijnen, ondersteuning, vertrouwen, change management of andere randvoorwaarden die AI kunnen maken of kraken.
Gaat het wél om competentieontwikkeling, dan begin je best met een brede basisopleiding voor iedereen, gevolgd door maatwerk: een HR-professional, ICT'er, leidinggevende of AI-gangmaker heeft niet dezelfde kennis en vaardigheden nodig.
VAIA helpt om die stap van meten naar gericht ontwikkelen concreet te maken. In onze leertrajecten koppelen we AI-competenties en leerdoelen aan verschillende functies en AI-rollen, en verwijzen we door naar passende opleidingen.
Ontdek ook deze scans:
Niet helemaal je zin gevonden? Er zijn nog veel meer scans!
AI-maturiteitsscan, door NXTGN
AI maturiteitscheck lokale besturen, door AI voor besturen
Datamaturiteitsscan voor Vlaamse besturen, door Digitaal Vlaanderen
AI-volwassenheidsmodel: waar staat uw organisatie? Door DigiBeter
AI Literacy Test, door Erasmus universiteit Rotterdam
Trustworthy AI self assessment, door Oxford Insights
Higher Education AI Readineses Check, door Google for Education
We kijken ook vol spanning uit naar de maturiteitsscan die UCLL aan het ontwikkelen is ⇗.
Lees/r meer:
AI-geletterdheid: wat is het, en hoe pak je het aan?
Wie AI gebruikt, moet weten wat de technologie kan, waar de risico’s liggen en wanneer je ze beter niet inzet. Daarom moeten bedrijven in de EU sinds 2025 inzetten op AI-geletterdheid. Abdullah Elbi en Sultan Erdogan van KU Leuven CiTiP leggen uit wat die plicht inhoudt en hoe je best start.
Kwaliteitsvolle AI-opleidingen. Hoe en wat?
Hoe kan je een maximaal rendement halen uit de leerinspanningen van je medewerkers en de trainingsinvestering (in geld en tijd) die je doet? AI maakt upskilling extra uitdagend doordat de technologie nog elke dag evolueert. Alles begint met het kennen van je doelgroep, het formaat van de opleiding, en het traject dat je errond bouwt.
Welke leernoden hebben HR-professionals? Van AI gebruiken naar AI mee vormgeven
AI zet HR voor 3 uitdagingen: zelf beter werken met data en AI, inspelen op veranderingen in de werkorganisatie en alle medewerkers meekrijgen in de AI-adoptie. Tijd voor HR om mee aan het stuur te staan! Saskia Goeteyn dook in rapporten en sprak met een twintigtal HR-professionals om een helder advies uit te werken voor gerichte bijscholing van HR-teams.
De AI-leernoden van de ICT-professional: ook ICT'ers verdienen maatwerk
Elk bedrijf dat de AI-adoptie wil opstarten of versnellen, kan maar best zijn ICT-professionals grondig upskillen. In deze tekst bundelen we de inzichten uit verschillende initiatieven tot een doelgericht overzicht van leernoden voor bedrijven die hun ICT-medewerkers willen trainen, en voor opleidingsaanbieders die hen daarin willen bijstaan.
Zo start je met AI in je bedrijf
Wouter Vanderkelen (Easi) begeleidt bedrijven, onder meer voor Voka, bij een strategische en pragmatische inzet van AI in de Moderne Werkplek. In deze blog zet hij de belangrijkste stappen op een rij om AI functioneel en doelgericht in je bedrijf in te zetten.
Saskia Goeteyn
Saskia Goeteyn werkt als liaison voor de Vlaamse hogescholen bij VAIA (Vlaamse AI Academie). Vanuit een diepgewortelde passie voor talentontwikkeling en innovatie focust ze op het verbinden van AI-leernoden uit het werkveld met opleidingsaanbieders, en op het helpen verankeren van AI-competenties binnen levenslang leren.
Haar ervaring situeert zich op het snijvlak van talentontwikkeling, stakeholdermanagement en projectmanagement. Als talent consultant en business lead binnen cleantech en duurzaamheid begeleidde ze organisaties in het aantrekken en ontwikkelen van niche en executive talent in innovatieve domeinen. Ze ziet haar rol bij VAIA als een natuurlijke extensie van dit werk, waarbij ze learning & development rond AI helpt toegankelijk maken voor professionals over sectoren, functies en opleidingsniveaus heen.
Met grote interesse verdiept ze zich in de toepassingen van artificiële intelligentie binnen talent management en levenslang leren. Na haar Postgraduaat Media & Communicatie aan de UGent en Master Taal & Letterkunde Engels & Spaans aan de Provinciale Hogeschool voor Vertalers & Tolken, volgde ze onder meer trajecten in Sustainability Leadership (Cambridge University & Vlerick Business School), Digital Transformation (MIT Sloan School of Management) en Neuro-Linguistisch Programmeren.
