Hoe kan je AI inzetten in het leerproces? Zoek de zweetzone!
Mensen gebruiken AI om hun leven makkelijker te maken, maar wat win je daarmee als mens? Yannick Willems van Learning Bites zet ChatGPT juist in om zelf slimmer te worden. Door AI niet alleen als shortcut te gebruiken, maar juist als hulpmiddel om jezelf op nieuwe manieren uit te dagen (desirable difficulty), train je je brein veel effectiever. Leer moeilijker, word slimmer!
Een luilakje in je hoofd
Ik heb nog nooit de pincode van mijn tankkaart uit het hoofd kunnen leren. De reden daarvoor is simpel. Ze zit discreet weggestopt in m'n portefeuille, er plakt een post-itje op met de pincode en daarbovenop heb ik die maar één keer per maand nodig. Secuur is dat niet allemaal, I know, maar de reden waarom ik ze blijf vergeten, raakt aan een fundamenteel principe dat ook jouw gebruik van AI beïnvloedt. Welkom bij wat ik 'The sweat metric' of 'zweetzone' noem!
Die pincode komt er niet in omdat het gewoon te weinig moeite kost. Het enige dat m'n brein dient te onthouden is de locatie van die pincode. Weinig spanning dus. Dat fenomeen staat ook wel bekend als het "Google-effect": ons brein vertrouwt erop dat we het later kunnen opzoeken en spant zich daardoor minder in om het op te slaan. Een efficiënt luilakje dus, dat energie bespaart waar het kan - en terecht, want ons brein verwerkt dagelijks duizenden prikkels!
Tijd om dat brein te laten zweten
Het is een klassieker, maar binnen leren bestaat er zoiets als "desirable difficulties" (R. Bjork): uitdagingen die jouw leerproces moeilijker maken, maar op langere termijn wel een beter resultaat met zich meebrengen.
Een goed voorbeeld is het feit dat ik pas heb geleerd hoe ik naar m'n ouders moest rijden toen m'n telefoon zonder batterij viel en ik écht moest uitzoeken waar ik naartoe moest rijden. Het omgekeerde van ons post-it verhaal dus!
Denk eraan als het trainen van een spier: elke keer je iets moet onthouden, oprakelen, het dan weer vergeet en opnieuw leert, activeer je steeds weer hetzelfde neurale netwerk zodat het sterker wordt.
AI: Van shortcuts naar slimme uitdagingen
Het probleem met het onverantwoord gebruik van AI-tools is dat je die "desirable difficulties" wegneemt, terwijl het net dé tools bij uitstek zijn om ze te creëren. En ja, daar hoort ook de prompt "vat deze pdf van 13 pagina's samen in 5 zinnen" bij.
Zo maak ik van AI mijn persoonlijke leercoach
Creatief schrijven
Patrick, mijn AI-copywriter wingman, daagt me uit om eerst zelf na te denken én geeft me subtiele tips hoe ik m'n schrijven zelf kan verbeteren. Het herschrijft zelden m'n teksten. (Big love, Patrick <3)
Actief leren
- Ik maak nog steeds handgeschreven samenvattingen van onderzoekspapers in Goodnotes - een échte desirable difficulty in dit tijdperk van automatische samenvattingen!
- Na elk leesuurtje laat ik Goodnotes me quizzen over de inhoud. Flashcards en snelle vragen a volonté!
Kritisch denken
Ik gebruik AI als pseudokritische expert om mijn ideeën heerlijk af te kraken. Tuurlijk brainstormen we erna wel, maar ik ben degene die het proces opstart en leidt.
Quick wins
- Automatiseer erop los, maar enkel als het over repetitief werk gaat. Gebruik de vrijgekomen tijd om je brein wat meer te laten zweten.
- Zoek naar manieren om extra uitdagingen te implementeren bij complexere vraagstukken waar jij potentieel iets uit kan leren.
- Wees creatief en wissel af. Dezelfde "prof-GPT" die je elke avond ondervraagt gaat ook snel vervelen. Experimenteer met flashcards, quizzen met fictieve tegendeelnemers of laat GPT een AMA (Ask Me Anything, een open vraag-antwoord sessie) hosten vanuit het standpunt van je favoriete auteur. The sky is the limit met deze tools!
Als je vloekt op je AI-tool, omdat die het jou moeilijk maakt: dan heb je het desirable difficulty walhalla behaald. Plak jezelf gerust de volgende sticker op de borst: "I just made myself smarter, by making it harder for myself!"
Discover more
- Kosmyna, N., Hauptmann, E., Yuan, Y.T., Situ, J., Liao, X., Beresnitzky, A.V., Braunstein, I., & Maes, P. (2025). Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task.
Hoe verandert AI het leerproces in de academische wereld?
Artificiële intelligentie (AI) veroorzaakt een revolutie in het onderwijs, van basisscholen tot doctoraatsprogramma’s. Maar is het echt AI dat het doctoraatsonderwijssysteem overhoopgooit? Of legt de technologie diepere, onderliggende problemen bloot? Ontdek het in deze blog van Vicent Botella-Soler.
AI als kritische coach
Kan je met AI kritisch denken bevorderen? Dat is wat Edward De Vooght (Arteveldehogeschool) zich afvraagt. In onderzoeksproject TITAN ontwikkelt hij AI-tools die kritisch denken stimuleren en desinformatie bestrijden. De eerste testen toonden al aan dat artificiële intelligentie reflectie en kritisch denken kan bevorderen, maar dat we niet gewoon zijn dat een AI-platform wel vragen stelt, maar geen antwoorden geeft.
Taalmeesters & taaltechneuten: een digitale romance?
De nieuwe taalmodellen met AI (ChatGPT, large-languagemodellen of LLMs en GenAI) zetten het onderwijs op zijn kop. In het vreemdetalenonderwijs zijn de mogelijkheden werkelijk oneindig! Katrien Dewaele, lerarenopleider en onderzoeker bij UCLL, onderzoekt de invloed van AI op de toekomst van het vreemdetalenonderwijs.
Yannick Willems
Van student webdevelopment en tech-geek naar Learning & Development - niet bepaald de meest voor de hand liggende carrièreswitch, toch? Maar net die combinatie maakt het zo interessant! Door mijn technische achtergrond kijk ik net even anders naar L&D, en dat levert vaak interessante inzichten op.
Als facilitator, trainer en presentator is het daarnaast helemaal mijn ding om complexe concepten om te toveren tot toegankelijke, hands-on leerervaringen. Want ja, leren kan (en moet!) ook gewoon leuk zijn. Mijn doel? Leertrajecten ontwikkelen die niet alleen werken, maar waar mensen ook echt iets aan hebben.
Expertise: AI, Leren & ontwikkelen, digitaal leren
Gerelateerde opleidingen
AI-superworker: maak van AI je tweede brein en boost je productiviteit met 50%!
Opleiding - Berchem - Syntra AB
AI voor Beginners - ChatGPT en co slim en verantwoord inzetten in je dagelijkse werk
Opleiding - Antwerpen - Thomas More Hogeschool, Syntra AB
AI voor taalprofessionals | Jij houdt de pen vast, met AI als copiloot
Opleiding - Kortrijk - PUC KU Leuven Continue, VAIA