Hoe herken je een AI-tekst?
Kan je een AI-tekst ontmaskeren? Stel, je vergelijkt twee teksten die geschreven werden vanuit eenzelfde briefing. Eén versie geschreven door een mens, één door AI. Wat blijkt? De betere tekst komt steeds vaker van AI. Nochtans was het tot enkele maanden geleden nog omgekeerd. Je merkt: het wordt alsmaar moeilijker om AI-gegenereerde teksten te herkennen. Toch zijn er een paar valkuilen waar AI telkens intrapt. En precies daar kunnen menselijke schrijvers het verschil maken! Bavo Van Landeghem van Scriptorij legt uit hoe je AI-teksten herkent, en geeft tips om AI-tools bewuster in te zetten als schrijfhulp.
AI-teksten zijn oppervlakkig
Teksten geschreven door AI-tools zoals ChatGPT of CoPilot zijn vaak erg algemeen en blijven aan de oppervlakte. Een van onze favoriete schrijftips bij Scriptorij luidt daarom: schrijf in laagjes. Hoe je dat doet?
Schrijftips:
- Wissel algemene zinnen af met concrete zinnen.
- Voeg na een generieke zin voorbeelden en nuances toe.
- En niet zomaar lukrake voorbeelden, maar specifieke anekdotes of verwijzingen, afgestemd op jouw doel en publiek.
Opgepast: ook AI-tools genereren voorbeelden, maar die zullen vaak uitblinken in algemeenheden. Waarom? Omdat het systeem geen idee heeft met welke intentie jij precies je tekst schrijft.
Zoek het verschil!
Valt het jou op hoe de AI-tekst algemener blijft?
AI-tekst:
"Ondernemers moeten dagelijks veel kleine beslissingen nemen, die samen een grote impact hebben op het succes, de groei en de veerkracht van hun bedrijf. Juist in die ogenschijnlijk kleine keuzes schuilt het verschil tussen stilstand en duurzame vooruitgang."
Mens:
"Ondernemers moeten dagelijks veel kleine beslissingen nemen. Denk aan intekenen op een offerte, een kantoorbestelling plaatsen, feedback geven, … daarom hebben wij Chris als office manager aangenomen. Iemand die de puntjes op de i zet, de laatste spellingscontrole uitvoert op de offerte, en checkt of de bestelling met schriftjes effectief is binnengekomen."
AI-teksten staan bol van de clichés
AI-tools worstelen met creatief taalgebruik. Ze grijpen al eens naar clichés en overdreven stijlfiguren. Denk aan 'een wervelwind van emoties' of 'een reis vol ups en downs'. Je haalt de voorbeelden er zo uit op je LinkedIn-feed. Ze zijn vooral weinig wervelend omdat de vergelijkingen te voor de hand liggend zijn. Op zich niet onlogisch, want creatieve taal vergt menselijke intuïtie en context.
Schrijftip:
- Bedenk vergelijkingen die verrassen en inspireren
Zo vergelijk ik het schrijven van een speech met het koninginnennummer uit de atletiek: de 100 meter sprint.
- Een goede speech heeft een ijzersterke structuur (blijf in je baan)
- kent een knallende start en memorabel einde
- en werkt alleen in een afgeladen stadion vol sfeer (haal de retorische technieken uit de kast)
- Om het extra beeldend en concreet te maken: denk aan de memorabele 100 meter sprint van Usain Bolt, op 16 augustus 2009 in het Olympisch Stadion van Berlijn.
AI-teksten zijn voorspelbaar en vallen in herhaling
AI-tools schrijven doorgaans met een zeer consistente toon, zinslengte en structuur. Dat maakt de tekst makkelijk leesbaar, maar tegelijk ook vlak. De tekst wordt monotoon en bevat veel herhaling, en weinig variatie en creativiteit. Daardoor wordt je tekst erg voorspelbaar.
Schrijftips:
- Wissel vaker van toon
- Gebruik fragmenten, onverwachte wendingen of retorische vragen.
Wil je AI slimmer als schrijfhulp inzetten?
- Vraag dan expliciet om een kortere, gevarieerdere versie.
Zoek het verschil!
Valt het jou op hoe de AI-tekst monotoner is?
AI
"De opkomst van kunstmatige intelligentie verandert de manier waarop we werken, communiceren en leven. Het biedt talloze kansen, maar roept ook vragen op over ethiek en verantwoordelijkheid."
Mens
"AI. Een buzzwoord dat tegelijk hoop en ongemak oproept. We automatiseren sneller dan we begrijpen — en ergens weten we: dit gaat onze wereld fundamenteel veranderen."
AI vertaalt te letterlijk
Laat je AI-tools een tekst vertalen? Dan krijg je meestal een woord-voor-woord letterlijke vertaling. Weinig nuance. Weinig creativiteit. Misschien goed wanneer je de eigenschappen van een bepaald product wil vertalen, minder om je lezer in beweging te krijgen.
Tips op AI-tools slimmer in te zetten als vertaalhulp:
- Gebruik klassiekere online vertaaltools zoals DeepL voor letterlijke vertalingen. Ze werken even goed als AI-chatbots én zijn beter voor het milieu.
- Wil je een creatieve vertaling? Gebruik dan gerust AI, maar vraag expliciet om nuances en culturele aanpassingen.
- Daarvoor moet je het systeem eerst goed primen: communiceer op voorhand duidelijk je verwachtingen.
AI-teksten bevatten verzonnen bronnen
Vraag je AI-tools om een tekst te voorzien van bronnen? Dan krijg je een waslijst aan referenties. Daar is het model op getraind: het heeft talloze teksten gezien waarin bronvermeldingen voorkomen en weet zo perfect hoe een verwijzing eruitziet. Alleen, het AI-model weet niet of de bronnen daadwerkelijk kloppen én relevant zijn. Of er zelfs een echte pagina achter bepaalde URLs zit. En dat is een grote uitdaging! Want hoewel heel wat bronnen zeker hout zullen snijden, zullen er ongetwijfeld ook misleidende referenties bij zitten.
Schrijftip:
- Check élke bron die AI voorstelt.
Genereren AI-modellen dan opzettelijke foute bronnen? Neen, ze doen dat niet uit kwade wil of als grapje. Het is van niet beter kunnen. En niet beter weten.
Eén geruststelling heb je alvast: de bronnen onderaan deze blog zijn allemaal gecheckt en relevant :)
Tools om AI-teksten te herkennen
Wist je dat er tools bestaan om AI-teksten te helpen detecteren? Weet wel: geen enkele tool is 100% accuraat.
- GPTZero: Analyseert 'perplexiteit' en bepaalde taalpatronen om AI-teksten te herkennen. Veel gebruikt in het onderwijs en recruitment.
- Originality.ai: Erg nauwkeurig in het detecteren van AI-gegenereerde inhoud, met name van AI-modellen zoals GPT-3, GPT-4, Claude en Gemini. Populair bij contentmarketeers, SEO-specialisten en uitgevers.
- Textguard: 'Vermenselijkt' je AI-tekst. Hoe? Bijvoorbeeld door nog wat kleine taalfoutjes toe te voegen :)
Dus... hoe herken je een AI-tekst?
- Let op overdreven of net emotieloze taal
- Let op metaforen en clichés
- Let op letterlijke vertalingen
- Let op herhaling
- Dubbelcheck bronvermeldingen
- Dubbelcheck de correctheid van actuele, specifieke info
Lees en leer meer
Schrijven met AI
opleiding - online - Scriptorij
Schrijf ze onder tafel!
boek door Bavo Van Landeghem (Scriptorij)
Prompten: hoe haal je het beste resultaat uit ChatGPT?
Het is niet omdat je nu in gewone taal met AI kan "spreken", dat je altijd het juiste antwoord zal krijgen. Daar maakt prompt engineering het verschil: alleen als je begrijpt hoe AI denkt, met duidelijke instructies, testen en bijsturen kan je echt nuttige resultaten bereiken. Guillaume Vanhalst van Effixis bespreekt de basisprincipes, technieken en voordelen.
Het schuren tussen leren en doen: ben ik niet beter dan AI?
Frederik Picard (Reputations, UAntwerpen, AP Hogeschool) doet een bekentenis: hij is verslaafd aan het verslaan van de AI-machine. Hoewel AI duidelijk een meerwaarde aan zijn professionele leven biedt, voelt hij toch de drang om ChatGPT te overtreffen. Deze competitie dient niet alleen als motivatie om zijn eigen kunnen te verbeteren, maar ook als herinnering aan de unieke kracht van menselijke creativiteit en inventiviteit in een wereld waarin technologie steeds dominanter wordt.
Wat is de beste AI-tool? Pssst: hij bestaat niet!
Tools zoals ChatGPT en Gemini kun je vergelijken met een keukenrobot of een multifunctioneel boormachine: goed voor de meeste gebruikers, maar niet altijd geschikt voor professioneel gebruik. En nieuwe GenAI-tools schieten uit de grond als paddenstoelen, maar welke is nu de beste? Dat is wat we aan Christophe Benoit (Erasmushogeschool Brussel) vroegen.
AI, regulering en wetgeving
online opleiding - VAIA & KU Leuven
Bavo Van Landeghem
Bavo Van Landeghem – oprichter en zaakvoerder van Scriptorij gespecialiseerd in tone of voice – combineert the sky van een opleiding communicatiewetenschappen met the limits van een taalkundige. Als taalstrateeg helpt hij organisaties op zoek te gaan naar hun eigen taal-dna en verbal branding om via de juiste woorden hun publiek in beweging te brengen. Hij is auteur van het boek ‘Schrijf ze onder Tafel!’. Al meer dan 5000 personen volgden zijn interactieve training Werve(le)nd Schrijven. Hij is een gepassioneerd trainer en spreker op seminaries, workshops of events. Als gastdocent, ten slotte, is hij daarnaast ook verbonden aan Arteveldehogeschool, Vives, HOGENT, UGent, UA, VUB en KUL.
Gerelateerde opleidingen
Miro: visueel samenwerken & brainstormen als een pro
Opleiding - Berchem - Thomas More Hogeschool, Syntra AB
AI voor Beginners - ChatGPT en co slim en verantwoord inzetten in je dagelijkse werk
Opleiding - Antwerpen - Thomas More Hogeschool, Syntra AB