Een AI-strategie voor je bedrijf of organisatie maak je zo
AI-oplossingen kunnen veel waarde opleveren, maar dat gaat niet vanzelf. Het uitrollen van technologie leidt niet automatisch tot kostenreductie – laat staan tot bredere impact. Zonder duidelijke sturing schieten AI-initiatieven hun doel vaak voorbij, of ze werken zelfs averechts. Wie AI succesvol wil inzetten, heeft leiderschap nodig dat de transitie actief begeleidt, richting geeft en draagvlak creëert in de hele organisatie.
“ Het is niet omdat het kan, dat het een goed idee is ”
Hoe kies je je eerste business case?
Bespreek wat je wil
Leg wat je wil in de weegschaal met wat je kàn en wat financieel interessant is.
- Wat je kan: heb je de juiste data? Is die vindbaar, georganiseerd en kwaliteitsvol? Experimenteer gerust al met iets anders, terwijl je de data van je grote droom op orde brengt of begint te verzamelen.
- Wat financieel interessant is: veel bedrijven kiezen alleen voor efficiëntie-ingrepen, maar efficiëntiewinsten kunnen ook buiten administratieve processen geboekt worden. Je kan AI bv. ook inzetten om de handleiding van een toestel bevraagbaar te maken.
- Wat je wil: De mogelijkheden die AI ons biedt, overlappen steeds meer met de zaken waar we als mens goed in zijn. Maar dat betekent niet dat AI dat MOET doen. Vergelijk het gerust met een ambachtelijke bakker: die kan brood maken met een machine, maar hij kiest er toch voor om het ambachtelijk te doen, en zijn klanten betalen daar vrijwillig meer voor. De actieve keuze maken om iets NIET met AI te doen, is minstens even valabel en hoort deel uit te maken van je strategie. En dat betekent niet dat diezelfde bakker geen AI kan gebruiken om productienoden te berekenen.
Tip: de echte meerwaarde ontstaat bij een integratie van AI met je eigen bedrijfsinformatie
Stap voorbij het idee dat AI draait rond kant-en-klare tools. Die zijn immers beschikbaar voor iedereen. De echte meerwaarde ligt in AI op maat, verbonden met je eigen data, processen en expertise..
Bijvoorbeeld: Heeft je webshop ook een chatservice? Wat doe je met de informatie uit al die gesprekken? Had je al gedacht aan:
- feedback over je producten
- een update van je FAQ
- een koppeling met Whatsapp & mail
- of een link met je CRM-systeem
Eigenschappen van een AI-strategie
AI gaat over meer dan technologie
Een goede AI-integratie gaat niet alleen over het toevoegen van technologie, maar grijpt in op je bedrijfsprocessen. Zorg dus dat die processen efficiënt én zinvol zijn. Want anders creëer je wat onderzoekers Stuart Mills en David Spencer ‘efficiënte inefficiëntie ⇗’ noemen: artificieel intelligentie systemen die snel en accuraat werken, maar niets aan het bedrijf toevoegen omdat ze voor irrelevante taken ingezet wordt. Zorg dus dat je proces nut heeft, vóór je investeert in automatisering. De meerwaarde van AI start niet vanuit technologie, maar vanuit strategie, mensen en organisatie.
Top-down, maar ook bottom-up innovatie
Een effectieve AI-transitie vereist twee bewegingen die elkaar versterken:
- Top-down innovatie bestaat uit het bepalen van de koers door management en directie: de strategische prioriteiten worden bepaald, richtlijnen geformuleerd, processen uitgewerkt en er wordt gericht geïnvesteerd. Management en directie zorgen zo zo voor dat de innovatie afgestemd wrodt op de langetermijnvisie en doelstellingen van de organisatie.
- Bottom-up innovatie vertrekt van de werkvloer: werknemers signaleren behoeften, brengen ideeën aan en experimenteren binnen de bestaande kaders. Deze beweging zorgt voor aansluitng op de realiteit en voor AI-oplossingen voor bestaande problemen. het zorgt ook voor draagvlak bij realisatie.
Deze tweeledige aanpak zorgt voor een dynamische wisselwerking: de strategische koers biedt houvast, schaal en integratie, terwijl het dagelijkse experiment en leren op de werkvloer zorgen voor draagvlak, relevantie en snelheid.
Een AI-strategie maken
1. Welke uitdagingen of ambities heeft je bedrijf?
Vooraleer je aan een AI-strategie begint, moet je weten wat je eigen bedrijf uniek maakt. Zorg voor een heldere strategie waar een AI-strategie ingepast kan worden, alleen zo kan AI bijdragen aan de kern van je organisatie. Ben je bijvoorbeeld een bedrijf dat bekend staat voor het sterke persoonlijke advies? Dan is een chatbot op de website waarschijnlijk geen toegevoegde waarde voor je bedrijf.
Met een scherpe blik op je bedrijfsstrategie, kan je beginnen onderzoeken waar de pijnpunten zitten. Ook in zaken die je wél graag en goed doet, kan AI een rol spelen. Of misschien wil je toegevoegde waarde creëren met AI? Even terug naar het bedrijf met de persoonlijke aanpak: een chatbot voor de klanten is waarschijnlijk geen goed idee, een interne chatbot waarmee je team snel interne brochures kan bevragen, kan het persoonlijke contact van jouw account managers met de klanten wél versnellen en verbeteren.
2. Identificeer oplossingen
Breng een team samen (uit alle geledingen van je bedrijf) en bedenk samen een aantal toepassingen waarbij AI een oplossing voor de uitdaging of ambitie uit stap 1 kan bieden. Probeer breed te gaan: we zoeken een goed inzicht in de verschillende manieren waarop AI een oplossing of opportuniteit kan bieden. We ontwikkelden met NXTGN dit handige AI-exploratiecanvas waarbij we alle mogelijkheden van AI verkennen. Zoek in je bedrijf een goed use case voor de vakken in de matrix. Kwadranten die niet relevant zijn, kan je uiteraard negeren.
3. Stel de juiste vragen
Per use case:
- Bespreek de impact op je medewerkers, organisatie en verandering
- Bespreek de invloed van de use case op je bedrijfsprocessen
- Zijn er (juridische) risico’s? Hoe ga je die beheren? (Tip: AI Blindspots identificeren)
- Welke data en content is er nodig om deze use case mogelijk te maken? Waar moet die vandaan komen?
- Zijn er nog andere technologische noden?
- Hoe zou de business case er uiteindelijk uitzien? Hoe kan je de investering terugverdienen?
4. Werk het kader uit
Data & technologie
We denken nog heel veel aan data als de invulveldjes van een formulier. Maar achter AI zit ondertussen zoveel rekenkracht, dat zo'n systeem evenveel kan absorberen als een gewone mens. Denk bv. aan beelden, kunst, muziek en video, code, modellen, stijlen, designs, processen, stromen… en die moet niet meer supergestructureerd zijn om bruikbaar te zijn: als de georganiseerd zijn en het AI-systeem ze kan vinden, is er veel mogelijk. Datakwaliteit en goed beheer zijn hier wel cruciaal.
Organisatie & rollen
Aangezien een AI-implementatie niet over een nacht ijs gaat, zorg je best voor:
- een duidelijke aanpak om rollen en verantwoordelijkheden van AI te bepalen. Kies een of meerdere AI-verantwoordelijken die zich in de materie moeten verdiepen.
- Bij hogerisicosystemen moet er iemand met juridische kennis betrokken worden. Denk ook aan menselijke controle en aangepaste processen.
Alle AI-verantwoordelijken, juristin en "AI-toezichthouders" moeten hun rol kennen en voldoende kennis en mandaat hebben om die rol op te nemen.
Skills & leercultuur
De AI Act verplicht bedrijven en organisaties die AI gebruiken om al het betrokken personeel voldoende scholing over AI te geven. Hoe je dat aanpakt lees je in blog "AI Literacy in je bedrijf verhogen? Twee woorden: opleidingen en leercultuur"
Lees en leer meer
AI Business Fundamentals
Skill Track - Online - DataCamp
Basis GenAI voor kmo-bedrijfsleiders
Webinar - Online - GPT Academy UCLL, UMANIQ, NXTGN, VKW Limburg, VLAIO, VAIA
Zo start je met AI in je bedrijf
Wouter Vanderkelen (Easi) begeleidt bedrijven, onder meer voor Voka, bij een strategische en pragmatische inzet van AI in de Moderne Werkplek. In deze blog zet hij de belangrijkste stappen op een rij om AI functioneel en doelgericht in je bedrijf in te zetten.
Pieter De Buysser
Pieter richtte NXTGN op met als duidelijk doel de adoptie van generative AI bij kmo's te versnellen. Voordien was Pieter AI strategieconsultant bij Deloitte en innovatiestrateeg voor kmo's en corporates. Gewapend met een diploma computerwetenschappen beschikt hij over de nodige skills om bedrijfsleiders wegwijs te maken doorheen de mogelijkheden van generative AI.
Pieter focust hierbij op bedrijfswaarde boven individuele productiviteit. Hij helpt in die context bedrijven de juiste keuzes maken bij het ontwikkelen van de juiste strategie om in te spelen op de impact van generative AI in de value chain en zelf een competitief voordeel te bouwen met de technologie.
Pieter geeft naast advies ook opleidingen aan de UGent, Voka, Voka Health Community, THE Institute, VIGC, Artevelde Hogeschool en andere kennisinstellingen
Gerelateerde opleidingen
AI Summer Week: essentiële AI-vaardigheden
Opleiding - Brugge - Voka West-Vlaanderen
Generatieve AI voor payroll en personeelsadministratie
Opleiding - Leuven - Acerta, GPT Academy
HPC Café
Seminarie - Online, Karlsruhe - KIT, HammerHAI, Training geselecteerd in de Belgische AI Factory Antenna (AIFA)