AI, Humanities & Arts
Tijdens dit symposium gaan we dieper in op de complexe relatie tussen het brein, creativiteit en taal. Samen met neurowetenschappers, kunstenaars en filosofen analyseren we het concept van creativiteit en onderzoeken we de concepten van natuurlijke en kunstmatige intelligentie en andere vormen van intelligentie.
Praktische info:
georganiseerd door:
In 2023 brachten generatieve modellen zoals ChatGPT en DALL-E een ware revolutie teweeg in onze beeldcultuur. Een jaar later werden ze bijna weer overtroffen door Sora en Runway (video) en Udio (muziek). Deze baanbrekende tools bleken in staat om samenhangende teksten te creëren,
visuele beelden te genereren en zelfs video’s en muziek te maken puur op basis van tekst.
Dit leidt tot nieuwe en interessante maatschappelijke vragen.. Eén daarvan is of de nieuwe Einstein, Picasso of Bach een computer zal zijn. Met andere woorden, kan een computer “creatief” zijn en zelf creëren? Zijn ze ‘intelligent’ genoeg om een volwaardige gesprekspartner te worden en ons andere dimensies van intelligentie te tonen? Er zijn heel wat boeiende voorbeelden van kunstenaars die AI-tools dankbaar gebruikenen sommige van de resultaten zijn verbluffend.
Programma
10:00 – 10:15 Registratie en welkom door Christophe De Jaeger (website)
GLUON
is een in Brussel gevestigde organisatie voor kunst, wetenschap en
technologie. Ze ondersteunt kunstenaars, technologen, burgers en
bedrijven om na te denken over wereldwijde uitdagingen. Christophe De
Jaeger zal het AI, Mensheid en Kunst Symposium en het Gluon Residency
Programma voor wetenschappers en kunstenaars introduceren.
10:15 – 10:30 Introductie S+T+ARTS door Peter Friess (website)
STARTS
(Science, Technology, and the Arts) is een innovatie-initiatief van de
Europese Commissie dat tien jaar geleden is gelanceerd. Het bevordert
samenwerkingen tussen kunstenaars, wetenschappers, ingenieurs en
onderzoekers en stimuleert interdisciplinaire projecten die creatieve en
wetenschappelijke benaderingen combineren. Door kunst te integreren met
geavanceerde technologie en wetenschappelijk onderzoek, wil STARTS
innovatieve oplossingen voor complexe maatschappelijke uitdagingen
inspireren, duurzame ontwikkeling bevorderen en Europa’s leiderschap op
het gebied van onderzoek en culturele innovatie versterken.
10:30 Keynote ‘De Toekomst van de Mens in het Tijdperk van
AI’: Herdenken van supertechnologie, transhumanisme en postwaarheid door
Prof. Alex Gomez Marin (website)
De
snelle technologische vooruitgang die we waarnemen, wordt vaak
aangedreven door de naïeve overtuiging dat meer altijd beter is. Terwijl
transhumanisten pleiten voor menselijke verbetering door technologie,
bestaat het gevaar dat we onze menselijkheid verliezen en onszelf
overbodig maken. De imitatie van menselijk bewustzijn door machines
roept vragen op over de authenticiteit van deze nabootsing. In deze
lezing bespreekt Prof. Gomez Marin gebieden waar imitatie leidt tot
vervalsing, zoals mensen als machines, hersenen als computers,
wetenschap als religie en gender als sekse. Dit heeft invloed op alle
sectoren van de samenleving, van kunstenaars tot politici.
11:30 Keynote ‘Reclaiming our Agency’ door kunstenaar-onderzoeker David Claerbout (website)
In
deze keynote presenteert David Claerbout de bevindingen van zijn
onderzoek naar de invloed van generatieve AI op zijn artistieke
praktijk. Dit onderzoek werd uitgevoerd tijdens een residentie bij
Gluon, ondersteund door Proximus Ada en het Europese S+T+ARTS fonds. Het
bouwt voort op zijn eerdere werk, dat het concept van “Dark Optics”
introduceerde, een kader dat de fragiele vertrouwensrelatie tussen
mensen en beelden onderzoekt. Dit concept belicht de potentiële crises
die ontstaan wanneer het vertrouwen in fotografische beelden afneemt,
met ingrijpende gevolgen voor perceptie, cognitie en de politieke,
sociale en mentale uitdagingen die daarop volgen.
13:00 ‘Korte historische terugblik op de impact van digitale
technologieën op beeldmakers’: Gebaseerd op de Proximus Collectie door
collectiecoördinator Hans Bart Van Impe (website)
Hans
Bart Van Impe bespreekt de Proximus Art Collection, een
non-profitorganisatie die hedendaagse kunst beheert om
Proximus-medewerkers en bezoekers te inspireren. De collectie richt zich
op hedendaagse fotografie, beïnvloed door Hilla en Bernd Becher, en
omvat werken van de Düsseldorf School en Amerikaanse fotografie. Hans
verkent hoe de verschuiving van analoge naar digitale fotografie de
fysieke drager van het beeld verwijderde, en hoe AI-gegenereerde beelden
nu een potentiële bedreiging vormen, net zoals fotografie ooit een
bedreiging vormde voor portretschilderkunst.
13:30 ‘The Falling City’ door kunstenaar-onderzoeker Noemi
Iglesias Barrios, Kenniscentrum Data & Maatschappij en Liga voor
Mensenrechten
Noemi Iglesias Barrios, een Spaanse kunstenaar
die werkt met sculpturale media en langdurige performatieve formats,
zal haar nieuwste project bespreken. Dit project werd geïnitieerd door
Gluon en media-kunstenaar Noemi Iglesias, samen met het bedrijf Radix,
de Liga voor de Rechten van de Mens en het Kenniscentrum Data en
Maatschappij (KDM). Het project stelt de wenselijkheid en waarde van
bewakingssystemen in de stad Brussel ter discussie en creëert een
artistiek AI-bewakingssysteem dat het tegenovergestelde doet van wat
deze systemen zijn ontworpen om te doen; namelijk het detecteren van
affectieve relaties tussen mensen op straat in Brussel.
14:30 Expo bezoek ‘Safe Zone’ door Christopher Kulendran Thomas met Helena Kritis (curator Wiels Museum)
Christopher
Kulendran Thomas gebruikt al tien jaar AI-technologieën om
genre-overschrijdende werken te maken die de fundamentele ficties van
het westerse individualisme onderzoeken. Safe Zone combineert
schilderkunst met automatisch gemonteerde televisiebeelden om de
historische media van zachte macht te confronteren.
Lesgevers / sprekers
Christophe De Jaeger (1979) is een kunsthistoricus en curator met een specialisatie in hedendaagse kunst en samenwerkingspraktijken die kunst en onderzoek overbruggen. In 2009 richtte hij Gluon op, een elementaire kracht die kunstenaars en onderzoekers samenbrengt om artistieke ondernemingen te cultiveren die wetenschap en technologie verkennen. Gluon faciliteert kunstenaarsresidenties binnen bedrijven en onderzoeksinstellingen.
Peter Friess is Senior Programme Officer voor innovatie in sociale media en het STARTS (Science, Technology, Arts) initiatief bij het directoraat-generaal Connect van de Europese Commissie in Brussel. Hij heeft een ingenieursdiploma in ruimtevaarttechnologie en een doctoraat in sociale zelforganiserende systemen.
Dr. Alex Gomez-Marin (1981) is een Spaanse theoretisch fysicus die neurowetenschapper is geworden. Hij is momenteel hoofd van het Laboratorium voor Gedrag van Organismen aan het Instituto de Neurociencias de Alicante en tevens directeur van The Pari Center in Italië.
In zijn werk onderzoekt David Claerbout (1969) de concepten tijdelijkheid en duur door middel van video en digitale fotografie. Oorspronkelijk opgeleid in traditionele media als schilderen en tekenen, gebruikt Claerbout de manipulatie van zowel bewegende als stilstaande beelden om het beelddenken te verstoren. Hij speelt met een tijdlijn die oscilleert tussen verleden en heden, zonder te verwijzen naar een specifieke plaats of moment. Cruciaal is het gebruik van geluid, dat de kijker kan helpen de scènes te navigeren of hem juist verder weg kan trekken. Zijn werken, gekenmerkt door een nauwgezette aandacht voor productiedetails, worden vaak op grote schaal geprojecteerd en gepresenteerd als immersieve omgevingen.
Hans Bart Van Impe heeft een carrière opgebouwd op het snijvlak van technologie, zaken en kunst. Hij begon als radio-ingenieur en stapte later over naar bedrijfsinnovatie en strategie. De afgelopen tien jaar werkte hij als Art Manager van de Proximus Art Collection, waar hij zich richt op de selectie, het behoud en de promotie van hedendaagse kunst. Met een postgraduaat in Cultureel Management en aanvullende studies in fotografie en schilderkunst biedt Hans Bart’s diverse achtergrond een uniek perspectief op de evoluerende invloed van technologie op artistieke praktijken vandaag de dag.
Noemi Iglesias (1987) is een Spaanse kunstenaar die werkt in sculpturale media en langdurige performatieve formats. Ze is een echte hedendaagse nomade: sinds 2009 heeft ze gewoond en gewerkt in Griekenland, Engeland, Finland, Italië, Hongarije, China en Korea. In 2019 behaalde ze haar masterdiploma aan de Tainan National University of the Arts, waar ze de afgelopen 3 jaar onderzoek deed naar hedendaagse keramische praktijken dankzij de Taiwan ROC Scholarship van de Taiwanese overheid.
Helena Kritis (1981) is de hoofdcurator van het WIELS Centrum voor Hedendaagse Kunst in Brussel. Haar interesse ligt voornamelijk bij tijdgebaseerde en performatieve praktijken, en ze heeft samengewerkt met Mounira Al Solh, Nora Turato, Wu Tsang & Boychild, Kiluanji Kia Henda, Pauline Boudry & Renate Lorenz, Christian Nyampeta, Ed Atkins, enz. Bij WIELS heeft ze solo-exposities gecureerd van Christopher Kulendran Thomas (2024), Oscar Murillo (2024), Danai Anesiadou (2023), Shezad Dawood (2023) en Lucy Raven (2022). Ze heeft (mede) nieuwe performatieve projecten gecureerd van Alexis Blake (2024), Billy Bultheel en James Richards (2023), Nikima Jagudajev (2023) en Moya Michael (2024), en bereidt momenteel een overzichtstentoonstelling voor van Lutz Bacher in samenwerking met het Astrup Fearnley Museet in Oslo.
