AI-opleidingen voor doctoraatsstudenten. Wat is er nodig?
Artificiële intelligentie verandert het werk van doctoraatsstudenten: denk aan de impact op onderzoeksmethoden en schrijfprocessen. Daarom zijn AI-opleidingen voor deze doelgroep noodzakelijk. Maar volstaat het huidige aanbod? Welke cursussen zijn er precies, en welke ontbreken? En vinden studenten makkelijk hun weg? VAIA onderzocht het Vlaamse aanbod (2023-2024) en formuleerde enkele take-aways en adviezen.
158 AI-cursussen voor doctoraatsstudenten
Doctoraatsstudenten bevinden zich op het snijvlak van studie en werk: ze bouwen academische expertise op met een arbeidscontract, met bijbehorende verantwoordelijkheden en verwachtingen. Net als alle werknemers hebben zij nood aan bijscholing. Zeker rond artificiële intelligentie, gezien de groeiende impact op onderzoeksmethoden, data-analyse en schrijfprocessen. Maar hebben doctoraatsstudenten voldoende toegang tot relevante AI-trainings?
Om deze vraag te beantwoorden, verzamelde VAIA alle AI-opleidingen voor doctoraatsstudenten uit 2023-2024, georganiseerd door de Doctoral Schools van Vlaamse universiteiten of externe aanbieders (bv. FLAMES). In totaal brachten we 158 opleidingen in kaart.
Welk aanvullend aanbod is nodig?
Er moeten extra AI-cursussen komen die inspelen op de concrete leernoden van doctoraatsstudenten.
Met deze tips kan je zo'n aanvullend aanbod ontwikkelen:
- Sommige doctoraatsstudenten missen de technische basis om gevorderde AI-opleidingen te volgen (die nu het aanbod domineren). Voorzie daarom toegankelijke, praktijkgerichte AI-cursussen. Als opstap naar meer technische modules, of als doel op zich.
- Domeinspecifieke AI-opleidingen zijn erg waardevol, maar lijken soms uitdagender om te realiseren. Weet echter dat de nodige expertise vaak al in-house aanwezig is. Ook samenwerking met andere instellingen of externe partners werpt vruchten af!
- AI-geletterdheid gaat over meer dan de technische aspecten alleen. Integreer ín de domeinspecifieke opleidingen thema's als bias, privacy, verantwoord datagebruik, transparantie, copyright en wetenschappelijke integriteit. De inhoud is relevant voor alle doctoraatsstudenten, ongeacht hun vakgebied, maar de vakspecifieke relevantie moet op maat gepresenteerd worden.
Hoe geef je het bestaande aanbod AI-opleidingen een boost?
En het reeds bestaande aanbod? Dat kan een boost gebruiken. Zo vinden doctoraatsstudenten niet altijd vlot de juiste AI-cursus, omdat het aanbod verspreid zit over verschillende platformen en websites. Bovendien zien ze niet altijd de meerwaarde voor hun onderzoek.
Tips voor een doorzoekbaar aanbod
- Voorzie één centrale overzichtspagina per universiteit
- Zet daarop het interne aanbod in de kijker: opleidingen van de Doctoral School, onderzoeksgroepen én kernfaciliteiten
- Vergeet niet om ook expliciet het aanbod van externe partners te vermelden
- Neem online cursussen en leermateriaal mee in het overzicht
- Groepeer alles onder een herkenbare noemer zoals “data en AI”. Zo vinden doctoraatsstudenten sneller hun weg!
Zo werf je doctoraatsstudenten voor je AI-opleiding
- Geef duidelijk aan voor welke disciplines een cursus relevant is
- Herneem basisopleidingen AI met praktijkvoorbeelden uit specifieke domeinen
- Voeg een AI-luik toe aan bestaande cursussen over een ander onderwerp (bv. over onderzoeksvaardigheden)
- Wees helder over de vereiste voorkennis van een cursus, en vermijd frustratie of afhaken
- Kies voor een modulaire opbouw. Zo kunnen deelnemers hun eigen leerpad uitstippelen
In Vlaanderen zijn er voorlopig te weinig basisopleidingen en te weinig domeinspecifieke opleidingen, getarget naar doctoraatsstudenten en hun eigen werkcontext. Bovendien is het voor doctoraatsstudenten niet eenvoudig om de geschikte opleiding te vinden: ze worden verspreid over verschillende platformen geadverteerd en de praktische meerwaarde wordt onvoldoende benadrukt.
Daarom deze oproep: laat van je horen! Welke opleidingen missen nog? Hoe maken we het bestaande aanbod sterker? En hoe kunnen we vlotter samenwerken - binnen én buiten de universiteiten? VAIA denkt graag mee na en helpt je op weg. Samen zorgen we ervoor dat doctoraatsstudenten mee zijn met AI.
Ontdek ook:
Prompt. Think. Defend. Data en AI voor doctoraatsstudenten
gecureerde lessenreeks - VAIA & de Vlaamse universiteiten
AI voor het hoger onderwijs
Wat moeten professionals uit het hoger onderwijs weten over AI? Een leertraject met bijpassende opleidingen.
Tine Goovaerts
Tine Goovaerts is doctor in de bioinformatica. Ze werkte als onderzoeker en bioinformaticus aan de UGent en in consultancy. Nu werkt ze bij VAIA als UGent liaison en Project Leader.
Lisa Hilte
Lisa Hilte is doctor in de taalkunde. Ze werkte jarenlang als taalkundig onderzoeker en lesgever aan de Universiteit Antwerpen. Vandaag werkt ze bij VAIA als AI-expert en liaison voor UAntwerpen. Daarnaast is ze freelance schrijver met een focus op wetenschapsjournalistiek, en freelance lesgever in AI en taaltechnologie. Ze publiceerde twee cursussen taaltechnologie voor leerlingen en leerkrachten uit de derde graad middelbaar onderwijs (uitgeverij Plantyn).
Ilse De Vos
Ilse De Vos studeerde Latijn & Grieks aan de UGent en behaalde haar doctoraat in de Byzantinistiek aan de KU Leuven. Ze woonde vijf jaar in het Verenigd Koninkrijk, waar ze als onderzoeker werkte aan de University of Oxford en King's College London. Eind 2015 keerde ze terug naar Gent als coördinator van een interdisciplinair onderzoeksproject rond middeleeuws Griekse poëzie en als lesgever Oudgrieks. Vanaf 2020 coördineerde zij het interfacultaire honoursprogramma Think&Talk en leidde ze als directeur de Humanities Academie in goede banen. Sinds 2023 is ze coördinator van VAIA, de Vlaamse AI Academie die ernaar streeft dat meer mensen meer over AI (kunnen) leren.
Levenslang leren is Ilse op het lijf geschreven. Elk jaar pikt ze wel ergens een cursus mee, van Gotisch tot Leerpsychologie. In 2021 rondde ze de Specifieke Lerarenopleiding af en startte met Bedrijfskunde.
Gerelateerde opleidingen
Fundamental concepts of multi-omics data integration
Opleiding - Leuven, Online - Genomics Core Leuven
