Erfgoed en AI
Sinds de doorbraak van generatieve AI is het gebruik van artificiële intelligentie voor iedereen binnen handbereik. Maar wat betekent dat voor de cultureelerfgoedsector? Waar liggen de kansen - en waar botsen we op grenzen? In onderzoeksprojecten als MODAL, CHAI-T, Glashelder en Cartoons in Context wordt dat vandaag al volop verkend. De eerste resultaten sijpelen binnen, en die bieden stof tot discussie. Het geknipte moment voor een nieuwe studiedag van de collegagroep erfgoed en AI, op 17 juni!
Praktische info:
Inschrijven?
- Voorwaarden: voor iedereen die actief is in de cultureelerfgoedsector
- Prijs: €0
georganiseerd door:
10u00-11u30 | Intro en key-note lezing
Na een korte inleiding brengt Julia Noordegraaf, hoogleraar Digitaal Erfgoed aan de Universiteit van Amsterdam, haar key-note. Er is ook ruimte voor vragen.
Augmented Intelligence: AI en de complexiteit van menselijke cultuur
De introductie van kunstmatige intelligentie in bijna alle maatschappelijke domeinen brengt innovatie maar stelt ons tevens voor nieuwe uitdagingen. In het domein van cultureel erfgoed ontstaan nieuwe mogelijkheden voor het op grote schaal ontsluiten van collecties en het op nieuwe, spectaculaire wijze inzichtelijk maken van cultuur en geschiedenis. Tegelijkertijd roept de inzet van AI in het domein van cultuur vragen op over de grenzen van computationele interpretatie, authenticiteit en creativiteit. Deze lezing gaat in op het gebruik van AI in het cultureel erfgoed domein, de mogelijkheden ervan voor historisch onderzoek op basis van erfgoedbronnen en de manier waarop kunstenaars experimenteren met de grenzen van AI. De kern van het betoog is dat we toe moeten werken naar een vorm van augmented intelligence, waarbij mensen samenwerken met technologie die responsief is ten aanzien van de complexiteit van menselijke cultuur.
11u30-12u00 | Koffie en thee
12u00-13u15 | Debatsessies
Kies uit deze sessies:
- AI-beleid
Als culturele of erfgoedinstelling wil je het liefst zo veel mogelijk materiaal publiek toegankelijk maken en ontsluiten. Maar wat zijn de gevolgen als je open toegang biedt tot je collecties in een tijd waarin genAI niet alleen opties biedt, maar ook een bedreiging vormt? Met Annemieke Romein (Universiteit Twente, HAICu, Transkribus), Ingrid Oostendorp (KVAN, Pilot Tot op de bodem!) en Steven Claeyssens (conservator digitale collecties bij de KB).
- Ecologie
Wat zijn de ecologische implicaties van het massale gebruik van AI-toepassingen, en welke duurzame keuzes kan en durf je als organisatie maken? Voer voor discussie, onder meer met Jesse van Oort (TNO, GPT-NL), Johan Loeckx (VUB, FARI, CollectiveUp) en Dennis Vanden Auweele (VUB, Kenniscentrum Data & Maatschappij).
13u15-14u30 | Lunch
14u30-15u45 | Aan de slag: interactieve workshops
Kies uit deze vijf opties:
- (Gen)AI en datasoevereiniteit
Hoe afhankelijk zijn we voor ons databeheer? En is dat een probleem?
| Door Dennis Vanden Auweele (VUB, Kenniscentrum Data & Maatschappij)
- Begrippenkader
AI is een containerbegrip geworden: uitgehold of juist te vol?
| Door Tess Dejaeghere (Universiteit Gent)
- Financiën
Hoe maak je het als sector haalbaar om technologische transitie in tijden van snelle AI-ontwikkelingen bij te benen?
| Door Marc Holtman (Stadsarchief Amsterdam)
- Collegagroep Erfgoed en AI
Overleg mee over het potentieel van deze nieuwe collegagroep!
| Door Annemieke Romein (o.a. Universiteit Twente, HAICu), Sarah Eloy (Universiteitsbibliotheek Gent) en René Duursma (coördinator Beeld & Geluid Groninger Archieven)
- AI-attributie
Hoe duiden we het gebruik van AI-toepassingen op een transparante en consistente manier?
| Door Eva Andersen en Annamaria Van Ingelgem (Universiteitsbibliotheek Gent), Bart Magnus (meemoo), Manou de Sutter (KMSKA) en Merel Geerlings (Stadsarchief Amsterdam)
Gerelateerde opleidingen
Van AI tot Z: AI-training voor bibliotheekmedewerkers
Training - Sint-Niklaas - Hub-C, VAIA