Digital Humanities voor leerkrachten
Praktische info:
Leertraject
Inschrijven?
- Inschrijvingen: tot 25 sep. 2024
- Voorwaarden: Nieuwsgierigheid naar onderwijs, digitale technologie en humanities
- Prijs: €40 (halve dag) - €80 (hele dag)
Programma
09.00 - 09.30 Koffie en verwelkoming (plenair)
09.30 - 12.00 Workshops
12.00 - 13.00 Broodjeslunch
13.00 - 15.30 Workshops
Elke workshop wordt één keer in de voormiddag en één keer in de namiddag gegeven. In totaal kan je twee verschillende workshops volgen. Je kiest zelf welke workshop je wanneer wil volgen.
Overzicht workshops
Workshop 1: AI: de taal van morgen?
In deze sessie leren jullie wat taaltechnologie is, welke toepassingen er bestaan en wat hun impact is in de maatschappij. In het tweede luik demonstreren we enkele taaltechnologische tools voor in de klas in functie van concrete opdrachten. We sluiten de sessie af met een discussie over ethische vraagstukken omtrent Artificiële Intelligentie.
door Els Lefever & Cynthia Van Hee
Workshop 2: Monsters van taal(gebruik) in de klas? Het digitale corpus als tool voor onderzoekscompetentie en taalvaardigheid.
- Na een korte inleiding waarin we tonen hoe grote digitale tekstdatabanken (= corpora) voor een heuse kwantitatieve wending hebben gezorgd in het taalkundig onderzoek, gaan we nader in op wat corpora kunnen betekenen voor het taalonderwijs. We maken je wegwijs in de veelheid van bestaande corpora en geven aan wat je erin kan vinden en wat niet.
- Vervolgens illustreren we een aantal mogelijke toepassingen voor de klaspraktijk. We vertrekken daarbij vanuit een reeks concrete vragen met betrekking tot de ondersteuning van taalvaardigheid en taalkundige onderzoekscompetentie. Doorheen deze toepassingen komen ook aspecten van computationeel en kwantitatief denken met taaldata aan bod.
- Tot slot, tonen we ook hoe leraren en leerlingen zelf een digitaal corpus kunnen samenstellen, bewerken en ondervragen op basis van een willekeurige verzameling teksten of webpagina’s.
door Ludovic De Cuyperer & Peter Lauwers
Workshop 3: Technologie in beeld? Digitale en onderzoekscompetenties via digital storytelling in de les geschiedenis.
Sinds 2020 experimenteert de Educatieve Masteropleiding Cultuurwetenschappen met praktijkprojecten om leerlingen uit het secundair onderwijs digitale competenties bij te brengen. Deze sessie illustreert hoe digital storytelling met beelden dit doel kan dienen. We vertrekken van een innoverend pilootproject waarbij leerlingen van het 6de middelbaar van het Don Boscocollege Kortrijk een virtuele expo rond lokaal cultureel erfgoed bouwden. Doorheen de sessie maken we kennis met enkele populaire technologieën en tools:
- Omeka S: een virtuele collectie en expo bouwen
- DeOldify: zwartwitbeelden omzetten naar kleur met AI
- Storiiiies: bewegende beeldverhalen maken met IIIF
door Jos Claeys & Eef Rombaut
Workshop 4: Hoeveel STEM zit er in taalbeschouwing? Digitaal inzicht verkrijgen in taalgebruik en taalverandering.
Eigenlijk is het onderscheid tussen talen en STEM wat kunstmatig. Ook onderzoek naar taalstructuren, naar het gebruik van taal in de maatschappij, en naar taalveranderingen kan niet zonder STEM-methodes, en digitale tools maken het gebruik van die methodes toegankelijk.
In deze workshop lichten we aan de hand van twee taalkundige onderzoeksvragen een aantal digitale tools toe die de bewerking van dit soort vragen ook in het secundair onderwijs toelaten:
- Waarom zijn in het Nederlands zowel "u heeft" als "u hebt" juist, en waar komt die variatie vandaan? Kunnen wiskundige methodes ons helpen dat uit te spitten?
- Wat hebben biologie en fysica te maken met het feit dat iedereen dezelfde klanken een beetje anders uitspreekt?
- Klopt het eigenlijk wel dat het Duits agressief klinkt? Kun je zoiets überhaupt meten? Hoe kan je een experiment opzetten om dat te onderzoeken?
Methodes en tools die onder meer aan bod zullen komen:
- Algoritmisch denken, programmeren, wiskunde/statistiek, biologie, fysica
- Praat
- Brieven als Buit
- RStudio
We laten zien hoe leerlingen hiermee niet alleen onderwijsdoelen bereiken zoals inzicht in een taalsysteem en taalgebruik (van al dan niet vreemde talen), maar ook digitale competenties zoals het gebruik van digitale toepassingen en computationeel denken.
door Anne Breitbarth
Workshop 5: Literatuur- en taalonderwijs met behulp van AI
Digitalisering biedt vele nieuwe mogelijkheden om literatuur didactisch toegankelijk(er) te maken. In deze sessie worden enkele concrete lesontwerpen “Digitale tools voor literatuur (al dan niet in vreemde talen)” voorgesteld:
- Goodreads/Bookstagram/Booktok: op weg naar een “Rotten Tomatoes” voor online literatuurkritiek
- Literatuur tussen canon en fanon: Fan fiction als schrijfactiviteit
- Gamification van grammatica en taalpraktijk
door Gunther Martens
Lesgevers / sprekers
Els Lefever is hoofddocent bij de vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie, en is verbonden aan de onderzoeksgroep LT3 (Language and Translation Technology Team) en het Ghent Center for Digital Humanties. Els startte haar carrière als computationeel taalkundige in de R&D afdeling van Lernout & Hauspie Speech products, en behaalde haar doctoraat in de computerwetenschappen aan de UGent in 2012. Haar onderzoek richt zich op machine learning van natuurlijke talen en meertalige NLP, met een speciale focus op computationele semantiek, sentimentanalyse, automatische terminologie-extractie en digital humanities. Ze begeleidt doctoraatsonderzoek naar het modelleren van talen met weinig data, argumentatie in politieke social media berichten, NLP methodes voor Byzantijns Grieks en spijkerschrift, en het automatisch linken van lekentaal en professionele taal voor medische teksten. Ze doceert vakken over terminologie en vertaaltechnologie, digitale tekstanalyse, lokalisatie en digital humanities.
Expertise: Natural Language Processing, Machine Learning
Cynthia Van Hee
Cynthia Van Hee is a lecturer and postdoctoral researcher at Ghent University, affiliated with the LT3 Language and Translation Technology Team. Her work as a postdoc centers on computational linguistics and machine learning, with a focus on sentiment analysis, irony detection, and linguistic preprocessing. She teaches several courses related to language technology, including Data Processing with Python and Natural Language Processing, as part of the Applied Linguistics programme and the Computer-Assisted Language Technology postgraduate.
Prof. Dr. Ludovic De Cuypere (°1978) is hoofddocent Engelse Taalkunde aan de Vrije Universiteit Brussel en onderzoeksondersteuner aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent. Hij promoveerde in 2007 op een epistemologisch onderzoek naar iconiciteit in taal, gepubliceerd als Limiting the Iconic (Benjamins, 2008). Hij heeft historisch onderzoek verricht naar de evolutie van de Engelse datiefalternantie. Daarnaast is hij co-auteur van talloze studies over alternerende syntactische constructies, waarbij hij verantwoordelijk was voor de methodologische opzet en de statistische data analyse.
Peter Lauwers behaalde zijn doctoraat in de Franse Taalkunde aan de KU Leuven en is sinds 2008 verbonden aan de Universiteit Gent (Onderzoeksgroep GLIMS), waar hij Franse en algemene taalkunde doceert. Zijn onderzoek handelt grofweg over grammaticale structuren in het Frans, deels in relatie tot het lexicon en de semantiek, met bijzondere aandacht voor contextuele categorieverandering, creativiteit en productiviteit. Zijn onderzoek is grotendeels corpusgebaseerd en combineert kwantitatieve en kwalitatieve analyses. Sinds een paar jaar werkt hij ook intens samen met de onderzoeksgroep Experimentele Psychologie, o.m. in het interdisciplinaire GOA project “Productivity @ Work”. De focus van zijn onderzoek ligt op het hedendaagse Frans (maar niet uitsluitend), soms in microtypologisch contrast met het Nederlands en het Spaans.
Jos Claeys is Master Geschiedenis (KU Leuven, 2014) en Conflict & Development (UGent, 2015). Hij is leerkracht geschiedenis in het secundair onderwijs en volgde in het academiejaar 2022-23 de educatieve master aan de Universiteit Gent. Voor zijn thesis deed hij onderzoek naar het potentieel van Digital Storytelling in het schoolvak geschiedenis.
Eef Rombaut is onderwijsdidacticus Cultuurwetenschappen en Kunstwetenschappen aan UGent. Ze is buitenpromovendus bij John Lievens en Jessy Siongers (Sociologie, UGent). Haar onderzoek richt zich op jongeren, cultuur en onderwijs.
I am Associate Professor of Historical Linguistics at the German section of the Linguistics Department at Ghent University. My scholarly interests range from historical and diachronic linguistics, particularly morphosyntactic variation and change including change in progress, to formal and corpus linguistics.
Bio
I obtained a PhD in Linguistics from Tilburg University (NL) in 2005 with a dissertation on the character, rise and fall of the afinite construction (finite auxiliary ellipsis) in Early New High German. I joined Ghent University as a postdoc in 2010. In 2013 I became assistant professor there, and in 2018, associate professor. From 2006 to 2009, I worked as a Research Associate on the AHRC funded project The development of negation in the languages of Europe at the University of Cambridge. One of my interests within that project was the development of negation in the history of Low German. My book summarising this research was published with OUP in 2014. Besides, two volumes have come out of that project: the first, "Case studies", came out with OUP in 2013, the second volume, "Patterns and processes" in March 2020.
Gunther Martens is als hoofddocent Duitse letterkunde verbonden aan de vakgroep Letterkunde en het Ghent Centre for Digital Humanties. Hij behaalde zijn doctoraat in 2003. Zijn onderzoek richt zich op verteltheorie, stilistiek, polemische communicatie en disability studies. Hij begeleidt doctoraatsonderzoek naar de representatie van (vrouwelijke) neurodiversiteit in literatuur en naar het gebruik van text mining voor de studie van literaire prijzen.