Grenzen van generatieve AI
In het kader van de VUB Willy Calewaert leerstoel voor Prof. Dr. Em. Luc Steels nodigen de vakgroepen Wiskunde & Data Science en Computerwetenschappen u uit op het seminarie "Grenzen van generatieve AI".
Praktische info:
georganiseerd door:
Generatieve AI, belichaamd in systemen zoals ChatGPT, rolt nog steeds als een tsunami over de wereld met bijna dagelijks nieuwe systemen, nieuwe toepassingen, en een stijging in het aantal gebruikers in een groeiend aantal domeinen, incluis de natuurwetenschappen. De recente Nobel prijzen voor scheikunde en natuurkunde hebben alletwee te maken met AI. Maar ondanks al het enthousiasme kunnen we niet blind zijn voor de knagende limieten van generatieve AI. Aangezien neurale netwerken voor een groot stuk een zwarte doos zijn, is het moeilijk om hoogte te krijgen van wat een systeem wel of niet kan, en waar dingen mislopen en waarom.
In dit seminarie komen AI specialisten aan het woord die hun vinger leggen op zwakke plekken van de populaire generatieve AI methoden. We stellen kritisch vragen, in het bijzonder: Kan AI problemen die redeneringen vergen oplossen? Kan AI echt taal begrijpen? Zijn er wiskundige limieten aan AI? Is AI nu al creatief of (nog) niet? Antwoorden op deze vragen zijn van belang voor iedereen die AI wil gebruiken. Ze zijn ook relevant voor AI onderzoekers die de grenzen van AI moeten verleggen en de technologie meer betrouwbaar maken.
Programma
14:00 - 14:05 Welkom door Ann Nowé (hoofd VUB AI Lab Brussel)
14:05 - 14:40 Paul Van Eecke (VUB AI Lab Brussel) Kan generatieve AI nu al echt redeneren?
Teksten gegeneerd door generatieve AI-systemen zoals ChatGPT zijn niet enkel grammaticaal correct en vloeiend, maar vertonen ook een opmerkelijke coherentie en semantische adequaatheid. Deze systemen genereren vaak correcte antwoorden op vragen die een uitgebreide kennis van de wereld en aanzienlijke redeneervaardigheden lijken te vereisen. Tegelijkertijd maken deze systemen soms 'vreemde' fouten, ook bij vragen of instructies die voor de mens evident lijken. In deze lezing gaan we op zoek naar de aard en beperkingen van het redeneervermogen van generatieve AI-systemen, waarbij duidelijk wordt dat de 'vreemde' fouten misschien toch niet zo vreemd zijn.
14:40 - 15:20 Remi van Trijp (Sony CSL Parijs) In hoeverre verstaat generatieve AI taal?
“Wat men ook doet, de semantiek gooit roet.” Met die gevleugelde woorden schreef de flamboyante wetenschapper en schrijver Hugo Brandt Corstius eind jaren zeventig de Eerste Wet van de Computertaalkunde, waarmee hij verwees naar de onvermijdelijke en complexe relatie tussen betekenis en taalverwerking. Deze uitspraak resoneert des te meer in het huidige tijdperk van generatieve AI, waarin machines steeds indrukwekkender worden in hun omgang met taal. In deze lezing verken ik de grens tussen taalproductie en taalbegrip in generatieve AI-modellen, met bijzondere aandacht voor de uitdagingen van semantiek. Kan een AI betekenis construeren, of blijft het altijd hangen in een oppervlakkig patroon van woorden?
Koffiepauze
16:00 - 16:40 Ann Dooms (VUB Wiskunde & Data Science) Wiskundige grenzen van neurale netwerken
Naast het operationaliseren en optimaliseren van neurale netwerken en de vele toepassingen waaronder vandaag generatieve AI, is er ook bijzonder boeiend theoretisch onderzoek om de limieten van neurale netwerken te kunnen beschrijven, beginnend met het theoretisch werk over perceptrons van Minsky en Papert in de jaren 60. Dit onderzoek, ondermeer gebaseerd op statistiek en computationale complexiteitstheorie, gaat vandaag onverminderd voort en vertelt ons heel wat over de theoretische grenzen van neurale netwerken.
16:40 - 17: 20 Luc Steels (em. VUB AI Lab Brussel) Is AI nu al creatief?
Veel mensen zijn tot de conclusie gekomen dat generatieve AI op dit moment verrassend goed tekst kan produceren en tot op zekere hoogte een gebruiker verstaat. Niemand twijfelt er ook aan dat de capaciteiten van AI om patronen te herkennen bijzonder nuttig kunnen zijn, ook in wetenschap. Maar anderzijds denken veel mensen (incluis de bouwers van systemen) dat de unieke capaciteit van de mens om creatief te zijn zeker nog niet door machines is bereikt. Maar wat is creativiteit? Zijn er al voorbeelden die aantonen dat sommige AI systemen al creatief is? Indien niet wat moet er dan juist gebeuren om AI creatief of creatiever te maken? Indien wel, wat betekent dit voor de toekomst van de menselijke creativiteit?
17:20 - 17:30 Discussie
Lesgevers / sprekers
Professor Ann Nowé is een vooraanstaand Belgisch computerwetenschapper, gespecialiseerd in artificiële intelligentie, met een focus op reinforcement learning, multi-agent systemen en verklaarbare AI. Ze is gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en heeft een aanstelling bij zowel de Faculteit Wetenschappen als de Faculteit Ingenieurswetenschappen. Daarnaast is ze hoofd van het VUB Artificial Intelligence Lab, EurAI-fellow en actief betrokken bij de Agent Community (IFAAMAS).
Paul Van Eecke (°1990) obtained master degrees in Artificial Intelligence (2013 – summa cum laude) and Linguistics (2012, summa cum laude) from the KU Leuven, and a PhD Degree in Computer Science (2018) from the Artificial Intelligence Laboratory of the Vrije Universiteit Brussel. From 2014 until 2017, he worked as an assistant researcher at Sony Computer Science Laboratories Paris, where he carried out research on implementing construction grammars and became one of the main developers of the Fluid Construction Grammar (FCG) system.
From 2018 until 2022, he has worked as a postdoctoral researcher and lecturer at the Artificial Intelligence Laboratory of the Vrije Universiteit Brussel, where he was involved in the H2020 ODYCCEUS project and lectured computer science courses. From 2020 on, he was funded through a postdoctoral fellowship of the Research Foundation Flanders (FWO) and carried out his research on automatically learning construction grammars at the VUB AI-Lab and the KU Leuven.
He is currently a tenure track research professor (Senior Research Fellow) in ‘humanlike communication in autonomous agents’ at the VUB Artificial Intelligence Laboratory. His main research interests include the emergence and evolution of language through communicative interactions, computational construction grammar and its applications, and the use of a combination of symbolic and subsymbolic AI techniques for solving advanced perception, reasoning and communication tasks.
I am head of the language research unit at the Sony Computer Science Laboratory in Paris and one of the founding members of the Evolutionary Linguistics Association. I investigate the evolution of grammar through multi-agent modeling and computational simulations. I am also one of the chief developers of Fluid Construction Grammar, a computational grammar formalism that tries to capture the living aspects of language. I hold a PhD in computational linguistics from the University of Antwerp.
Prof. Dr. Ann Dooms is hoofd van de Digital Mathematics Research Group van de VUB. Haar specialisatie ligt in cybercriminaliteit, meer bepaald in het opsporen van vervalste afbeeldingen en kunst. Ze is een elected member van het IEEE Technical Committee in Information Forensics and Security en won al verschillende prijzen voor onderwijs, onderzoek en wetenschapscommunicatie. Ontdek haar artikels voor EOS.
Luc Steels studied linguistics at the University of Antwerp (Belgium) and computer science at the Massachusetts Institute of Technology (USA). His main research field is Artificial Intelligence covering a wide range of intelligent abilities, including vision, robotic behavior, conceptual representations and language. In 1983 he became a professor of computer science at the University of Brussels (VUB). He has been co-founder and chairman (from 1990 until 1995) of the VUB Computer Science Department(Faculty of Sciences).
